| Methotrexaat (MTX) wordt beschouwd als een van de beste geneesmiddelen voor de behandeling van reumatoïde artritis. Het leidt tot aanzienlijke klinische verbetering en ook tal van laboratorium-metingen in het bloed verbeteren. Alhoewel er biochemisch duidelijke aanwijzingen zijn waar MTX aangrijpt weten we toch niet hoe MTX werkt. In de patiënt (in vivo) zijn er sterke aanwijzingen dat MTX de produktie van cytokinen remt, maar in laboratoriumproeven (in vitro) lijkt dat toch niet plaats te vinden. Wij denken aan te tonen dat tot nu toe de verkeerde systemen gebruikt zijn om het in vitro effect van MTX te bestuderen. Met een recent in ons laboratorium ontwikkelde methode vinden we dat MTX al in lage concentraties de produktie van TNF-alfa en van IFN-gamma sterk remt. Deze twee cytokinen spelen een belangrijke rol in de ontstekingsreaktie en te verwachten is dat remming van hun produktie inderdaad een gunstig effect op de ontsteking zal hebben. De remming lijkt zeer selectief te zijn want andere cytokinen worden niet of nauwelijks beïnvloed. De methode maakt geen gebruik van uit bloed geïsoleerde cellen maar van totaal bloed (volbloed kweken). Activatie van de T lymfocyten in dit systeem leidt tot produktie van cytokinen door T cellen maar ook door monocyten en granulocyten. Toevoeging van hele lage concentratie MTX geeft vrijwel volledige en specifieke remming van TNF-alfa en IFN-gamma. Wanneer TNF-alfa produktie in volbloed gestimuleerd wordt door bijv. bacteriële produkten dan remt MTX niet, ook niet in 100-voudig hogere concentraties. De beschikbaarheid van deze in vitro methode stelt ons in staat om het mechanismse van MTX te onderzoeken. Vragen als welke cellen het doelwit zijn van MTX, of er variatie bestaat in gevoeligheid in verschillende individuen, of er metabolisering van MTX plaats vindt, welke andere factoren belangrijk zijn voor de effectiviteit van en of de werking versterkt kan worden, kunnen nu onderzocht worden. Tevens stelt het ons in staat om te analyseren of de effectiviteit van MTX in vitro correleert met de effectiviteit in de patiënt. Daartoe zal het effect van MTX op volbloed van de patiënt, voor deze behandeld is, worden bepaald en vergeleken met de klinische response op MTX. |
