| De rederijkerij vormt een van de meest kleurrijke elementen in de (stedelijke) samenleving in de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden van de 15e en 16e eeuw. In dat tijdvak, dat als een van de belangrijke breukvlakken in de westerse cultuur en samenleving geldt, blijken de rederijkerskamers een belangrijke culturele functie vervuld te hebben. Hun literatuur zou mede vorm hebben gegeven aan het ontstaan van een vitale stedelijke burgercultuur, aan de ontwikkeling van specifiek burgerlijk geachte waarden- en normenpatronen. Wat hierover in de groeiende hoeveelheid literatuur wordt geopperd is nog niet aan een systemafisch historisch onderzoek onderworpen. Voor inzicht in de rederijkerij als een veelzijdig en invloedrijk cultureel en maatschappelijk fenomeen is een dergelijk onderzoek noodzakelijk. De resultaten ervan zouden tegelijk een nieuw licht kunnen werpen op het karakter van de stedelijke swnenleving tussen middeleeuwen en vroegmoderne tijd. Binnen het rederijkerij-project van het NWO houden drie onderzoekers zich bezig met culturele en sociale aspecten van de rederijkerij in de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Een postdoc onderzoekt met name de culturele betekenis van de rederijkers; twee onderzoekers in opleiding bestuderen de organisatie van de kamers, de sociale positie van de leden en de verhouding van kamers en leden tot de rest van de stedelijke samenleving. Het doel van het project is te komen tot een eerste overzicht van en inzicht in de culturele en maatschappelijke betekenis van de rederijkers in de Nederlanden. Het onderzoek van de beide oio's is opgesplitst in noord en zuid. Een collega zal vanuit Gent de Zuidnederlandse rederijkers bestuderen, dit onderzoek zal zich concentreren op de Noordelijke Nederlanden. Beiden hebben grofweg drie taken: het opstellen van een systematische bibliografie over de redelijkers, analyse van de verspreiding over en de organisatie van de rederijkerskamers in de Nederlanden, prosopografische analyse van enkele rederijkerskamers. Het laatste geschiedt op basis van een steekproef van enkele grotere en kleinere steden en een aantal dorpen, waarvan voldoende bronnenmateriaal is overgeleverd. De maatschappelijke positie van de rederijkers als groep wordt bestudeerd aan de hand van gegevens over familie, beroep, functies, religieuze houding, netwerken, vermogen en literaire productie. Het algemene inzicht in de verspreiding en organisatie van de kamers wordt verdiept door en getoetst aan de bijzondere gegevens uit het steekproefsgewijze diepte-onderzoek. Op deze manier dient het onderzoek een eerste uitsluitsel te geven over de maatschappelijke identiteit van de rederijkers. |
