KNAW

Onderzoek

Geen bisschop, geen kerk. De bijdrage van het Hilversums Convent...

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Geen bisschop, geen kerk. De bijdrage van het Hilversums Convent (1947-1953) aan het gesprek over het bovenplaatselijk ambt in oecumenisch perspectief
Looptijd 01 / 1999 - 11 / 2003
Status Afgesloten
Dissertatie Ja
Onderzoeknummer OND1272247

Samenvatting

Ook in een protestantse kerk kan een bisschop een nuttige functie hebben, onder meer als verbindende figuur, als pastor en als 'gezicht' van de kerk naar buiten. Voorwaarde is wel dat hij of zij gekozen is door de gemeenschap en ook verantwoording schuldig is aan die gemeenschap. Hans Kronenburg pleit er dan ook voor dat De Protestantse Kerk in Nederland, die momenteel op stapel staat en waarin de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden zullen opgaan, er goed aan doet de invoering van het bisschopsambt te overwegen. Bisschoppen - dat is toch iets van 'de katholieken'? Die opmerking heeft Hans Kronenburg vaak gehoord tijdens het schrijven van zijn dissertatie. Inderdaad is de figuur van de bisschop in protestantse kringen veelal onbekend. Sterker, men moet er meestal niets van hebben: bisschoppen worden steevast geassocieerd met (mannen)macht, hierarchie en autoritair optreden. Op een gesprek over invoering van het bisschopsambt rust dan ook in grote delen van de reformatorische traditie een taboe. Hooguit wordt er wat lacherig over gesproken. Toch heeft de kerk bijna vanaf haar ontstaan bisschoppen gehad en nog steeds leeft tweederde van de christenheid met bisschoppen (RK, Oosters Orthodox, Anglicaans, Oud-Katholiek en veel Lutherse kerken). Als het goed is fungeren ze als bindende figuren, als pastores, als gidsen en geven ze stem aan hen die geen stem hebben (bisschop Tutu, bisschop Muskens!). De hervormers (Luther en Calvijn) hebben in hun tijd wel geprotesteerd tegen de corruptie en het politieke machtsmisbruik van de middeleeuwse bisschoppen, maar het bisschopsambt als zodanig hebben ze nooit willen afschaffen. Pas later werd onder protestanten - vooral bij calvinisten - de opvatting gangbaar dat bisschoppen 'paaps' zijn en dus per definitie verwerpelijk. Het oecumenisch gesprek, dat sinds het midden van de vorige eeuw vooral op initiatief van de Wereldraad van Kerken wereldwijd gevoerd wordt, heeft echter geleid tot een veel meer pastorale en 'democratische' invulling van het bisschopsambt. Het wordt tijd dat de Nederlandse protestantse kerken de resultaten van dat gesprek serieus nemen en gaan nadenken over de goede kanten van het bisschopsambt. Hun vaak zo anonieme uitstraling krijgt dan een 'gezicht' - en juist in een tijd waarin de kerk een randverschijnsel is geworden is dat van groot belang.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Classificatie

A85200 Levensbeschouwing en religie
D33000 Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie