KNAW

Research

To know or not to be. Development of an instrument to assess...

Pagina-navigatie:


Update content


Title To know or not to be. Development of an instrument to assess decision-making capacity of cognitively impaired elderly patients
Period 12 / 1998 - 07 / 2006
Status Completed
Dissertation Yes
Research number OND1272747

Abstract (NL)

Mensen met dementie zijn soms niet meer in staat om zelf mee te beslissen over medische behandelingen en onderzoeken. Maar hoe kan een arts bepalen of dat het geval is? Astrid Vellinga ontwikkelde een methode die de arts kan helpen bij dit soort, vaak ingrijpende beslissingen. Haar onderzoek kan een belangrijke rol spelen in de discussie over euthanasie bij mensen met dementie, of bij dwangbehandelingen in de psychiatrie. In de dagelijkse praktijk van de geneeskunde speelt de autonomie van de patiënt een belangrijke rol. Mensen hebben het recht om mee te beslissen over de behandelingen en onderzoeken die door artsen worden voorgesteld. Dit is ook wettelijk vastgelegd. Het feit of iemand echt in staat is om mee te beslissen, wordt aangeduid met het begrip wilsbekwaamheid. Mensen met bijvoorbeeld dementie kunnen verminderd wilsbekwaam worden verklaard. Het is aan de arts om dit te beoordelen. Maar in de praktijk blijkt dat vaak erg moeilijk. Hierdoor kan het gebeuren dat mensen met dementie ten onrechte het recht wordt ontzegd om mee te beslissen over hun behandeling. Astrid Vellinga onderzocht of er een (meet)instrument kan worden ontwikkeld dat het oordeel van de arts kan ondersteunen. Zij interviewde daarvoor ruim 150 (zowel demente als niet demente) ouderen met een zogenaamde vignetmethode De vignetmethode presenteert informatie over een behandelkeus, waarbij de volgende vermogens worden getoetst: het vermogen om informatie te begrijpen, het vermogen om een keus te maken, het vermogen om te redeneren en het vermogen om een situatie te waarderen. De methode blijkt een bruikbaar middel om een indruk te krijgen van iemands beslisvaardigheid. Op het gebied van beslisvaardigheid bleek een aanzienlijk deel van ouderen met dementie niet te verschillen van ouderen zonder dementie. Ook bleek er weinig overeenstemming te bestaan tussen het oordeel van een arts, van een familielid en de uitslag van vignetmethode. Vellinga raadt daarom artsen aan hun oordeel over wilsbekwaamheid te baseren op de gemeten beslisvaardigheid en dit af te wegen tegen de ernst van de consequenties voor de patiënt. Ook de informatie van familie kan hierin worden betrokken.

Related organisations

Related people

Supervisor Prof.dr. C. Jonker
Supervisor Prof.dr. E. van Leeuwen
Doctoral/PhD student Dr. A. Vellinga

Classification

A73000 Primary health care and second-line health care
A74000 Mental health care
A82300 Family and relations
D23230 Neurology, otorhinolaryngology, opthalmology
D23350 Psychiatry, clinical psychology
D23363 Geriatrics

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation