| De intonatie verraadt vaak hoe een spreker zich voelt, onafhankelijk van wat hij of zij zegt. Maar horen luisteraars met verschillende taalachtergrond dezelfde betekenissen in de intonatie van de spreker? Aoju Chen behandelt deze vragen aan de hand perceptie-experimenten met luisteraars met verschillende taalachtergrond. Luisteraars met Hongaars, Chinees en Nederlands als moedertaal, drie talen waarin de vraagintonatie evenzoveel verschillende vormen heeft, kregen telkens twee intonatiepatronen uit een onbekende taal te horen en moesten aangeven welke van de twee een vraagintonatie zou kunnen zijn. De drie groepen reageerden vrijwel gelijk op deze taak, en bleken slechts in geringe mate beinvloed te worden door de intonatiecontour van hun moedertaal: een stijging op het eind, een hogere toonhoogte en een latere toonhoogtepiek leidden in alle drie de groepen tot meer vraagwaarnemingen. Toch blijken er grote verschillen te zijn in de manier waarop luisteraars zinnen in hun eigen taal waarnemen. Al is de intonatie precies hetzelfde, Brits Engelse luisteraars nemen in een hoger uitgesproken zin de vriendelijkheid van de spreker, maar Nederlanders horen daarin een met nadruk sprekend persoon, en geven aan dat de spreker eerder onvriendelijk klinkt. De promovendus verklaart deze gegevens door aan te nemen dat de mens in aanleg een universeel interpretatiesysteem heeft voor de betekenis van intonatie, maar dat individuele talen daar eigen keuzes in maken, die voor vesrchillende talen verschillend kunnen uitpakken. |
