| Een belangrijk spanningsveld voor ondernemingen is dat van exploratie en exploitatie. Exploratie betekent vernieuwen en experimenteren met nieuwe activiteiten, exploitatie is het verbeteren van bestaande activiteiten. Teveel aandacht voor exploitatie leidt tot verstarring, een te grote focus op exploratie leidt tot ge-experimenteer dat weinig vruchten oplevert. De laatste jaren wordt de economie gekenmerkt door kortere productlevenscycli en snel veranderende marktontwikkelingen en klantenwensen. Dat zijn factoren die het spanningsveld groter maken. In versterkte mate geldt dit binnen franchiserelaties, waarin een franchisegever een formule beheert en een franchisenemer ondernemerschap, kapitaal en lokale marktkennis inbrengt. Evelien Croonen onderzocht hoe franchisegevers en franchisenemers met elkaar omgaan, gegeven het spanningsveld van explotatie en exploratie. Daarvoor deed zij onderzoek bij vier Nederlandse drogisterijformules. Croonen ontdekte dat de mate van hardheid het belangrijkste kenmerk van franchiserelaties is. Relaties waarin de franchise-nemers meer vrijheid hebben, zijn gemakkelijker te begrijpen en te managen. In een hard systeem - met veel verplichtingen voor de franchisenemer - is het belangrijk dat iedereen vertrouwen heeft in elkaar. Harde systemen streven vaak een heldere positionering en een hoge mate van innovatie na. Dat vereist flinke investeringen. Bedijfskundige literatuur onderscheidt in de relaties een aantal onderlinge reacties. Croonen voegt er eentje aan toe: de ambigue loyaliteit . Die doet zich voor in situaties waarin de partner niet goed weet hoe te reageren. Hij wacht dan af hoe de situatie zich zal ontwikkelen. Een reactie die gevaarlijk kan zijn, zegt Croonen. Uit de casestudies blijkt dat ambigue loyaliteit vaak een voorstadium is van beëindiging. |
