| Doel van het onderzoek is om de telefonische counseling uit te breiden met een mood-management component en deze nieuwe interventie te onderzoeken op effectiviteit bij rokers met (een verleden van) depressiviteit. De verwachting is dat 1. de toevoeging van een mood-management component aan de standaard telefonische counseling bij deze groep leidt tot een hoger succespercentage dan de standaardbehandeling en 2. deze toevoeging bij deze groep leidt tot minder depressieve klachten. Nicotineverslaving hangt samen met klinische depressie. Personen die een depressie gehad hebben roken vaker, vallen eerder terug na een stoppoging en krijgen vaker (in 1/3 van de gevallen) na het stoppen opnieuw een klinische depressie (zie bijv. Covey e.a., 1998). Stoppen is voor deze groep dus extra moeilijk. Veel rokers gebruiken de sigaret als een vorm van 'zelf-medicatie' om beter om te gaan met stemmingswisselingen, bijvoorbeeld bij emotionele spanningen zoals ruzies of op momenten dat ze zich 'slecht' of gedeprimeerd voelen. Als men stopt met roken valt deze mogelijkheid om met problemen om te gaan weg. Als hier geen alternatieve manieren voor worden aangeleerd is de kans op terugval bijzonder groot. Het onvermogen om om te gaan met negatieve stemmingen (frustratie, depressiviteit, angst) is voor veel rokers de belangrijkse reden voor terugval. Uit recente NIPO cijfers bleek dat rokers ongeveer 2x zo vaak lijden aan stemmingswisselingen dan nooit rokers (NIPO, 2000). Van de momenteel in Nederland beschikbare effectieve stop-methoden is niet bekend of ze ook effectief zijn voor deze risicogroep. Ook is niet bekend wat het effect is op het optreden van de depressieve klachten. Effectief bewezen methoden zijn cursussen stoppen-met-roken, nicotinevervangers, buproprion ('Zyban'), zelfhulpgidsen en advies op maat. Ook pro-actieve telefonische counseling is een effectieve stopmethode (Lichtenstein e.a., 1996). Uit een kwalitatieve evaluatie van de telefonische counseling die Stivoro aan rokers aanbiedt, bleek dat het roken bij veel deelnemers onderdeel is van een complex van problemen waaronder psychische aandoeningen, zoals depressiviteit (Interview/NSS, 2000). Telefonische counseling aangevuld met een specifieke op depressiviteit toegesneden behandeling is een potentieel effectieve behandeling voor rokers met stemmingsstoornissen. Deze extra behandeling is een zelfhulpmethode (bibliotherapie) betaande uit een 'mood management' strategie. Uit buitenland onderzoek is namelijk gebleken dat rokers met een depressieverleden een grotere kans hebben om van het roken af te komen indien naast de stoppen met roken vaardigheden ook technieken worden aangeleerd om stemmingsschommelingen te hanteren, vergeleken met een standaard GVO stoppen-met-roken behandeling) (zie voor een meta-analyse Cuijpers & Smit, 2000). Ook waren er aanwijzingen dat de behandeling bijdroeg aan een verminderde kans op depressie na het stoppen met roken. Er bestaat nog geen stoppen-met-roken ondersteuning voor de grote groep rokers die kampt met depressiviteit en stemmingswisselingen. Deze groep rokers heeft meer moeite met stoppen, en valt eerder terug, onder meer doordat deze rokers een verhoogd risico hebben op herhaling van depressieve klachten. In het onderzoek wordt nagegaan of rokers met een depressieverleden makkelijker stoppen als ze ook vaardigheden aanleren om hun depressieve klachten onder controle te krijgen (mood-management vaardigheden). Met behulp van een Randomized Clinical Trial (RCT) wordt nagegaan of telefonische counseling in combinatie met mood-management biliotherapie effectiever is voor deze groep dan telefonische counseling alleen. Effectmaten zijn zowel stoppen met roken als vermindering in depressieve klachten. |
