| Welke ethische dilemma's spelen in rol in de preventie van hart- en vaatziekten en hoe kunnen die vertaald worden in een sensitiseringsinstrument (A) b. Wat betekent deze ethische analyse in vergelijking met evaluaties op effectiviteit, proces, en kosten voor besluitvorming over deze vorm van collectieve preventie (B) c. Wat leveren de praktijkstudie en het publiek ethisch kader op in vergelijking met de resultaten van ZON project 2300-0011. (C) Bij publiekeverantwoording van collectieve preventie dienen naast argumenten van effectiviteit en kosten ook ethische overwegingen een rol te spelen. Daarbij doen zich twee problemen voor. Ten eerste is van veel preventiepraktijken onbekend welke concrete ethische dilemma's ervaren worden en is het geen uitgemaakte zaak hoe we die in kaart moeten brengen. Ten tweede is weinig bekend over het relatieve gewicht van ethische overwegingen, effectiviteitsanalyses en economische analyses bij de vormgeving en evaluatie van preventieve interventies. Bijfricties tussen waarden als effectiviteit, kosten en deugdelijkheid is het onduidelijk hoe daarmee om te gaan. Een extra complicatie in die afweging is dat over ethische waarden en dilemma's vaak minder eenduidigheid en overeenstemming bestaat dan over kosten en effectiviteit. Waardenpluralisme lijkt de kracht van ethische overwegingen t.o.v. effectiviteit en kosten steevast te ondermijnen. In besluitvorming over collectieve preventie is het m.a.w.lastig om met normatieve pluraliteit om te gaan, met als gevolg dat ethische aspecten er vaak bekaaid afkomen. In het voorgestelde onderzoek beogen wijinstrumenten te ontwikkelen om met beide problemen om te gaan. We zullen een sensitiseringsinstrument ontwikkelen voor ethische analyse van concrete preventiepraktijken (A), in samenhang met de ontwikkeling van een publiek ethisch kader voor integratie van normatieve overwegingen in collectieve besluitvorming (B). Om deze doelstelling te realiseren kiezen we een specifiek preventieproject als casus, namelijk 'Hartslag Limburg'. Dit preventieproject richt zich zowel op 'normale risico's' als 'verhoogde risico's' voor hart- en vaatziekten en maakt gebruik van resp. een community-benadering en een individuele counseling-benadering. Het leent zich bij uitstek voor doelstelling A, omdat de verschillende preventiemethoden een gevarieerd scala aan ethische dilemma's met zich meebrengen. Bovendien zijn aan dit project reeds een effectiviteits-, een proces- en een economische evaluatie verbonden, waar wij voor doelstelling B bij aan kunnen sluiten. Een ethische analyse eneen kader voor de interpretatie van de diverse evaluatiestudies ontbreken nog. Los van het intrinsieke belang van een ethische analyse, kan ze ook vragen over de effectiviteit verheldeen. Een eerste toetsing van de theoretische,empirische en beleidsmatige vruchtbaarheid van het voorgestelde onderzoek vindt plaats door expliciete vergelijking van de resultaten met de uitkomsten van lopend ZON-onderzoek 2300-0011, van Van Delden (C).Hoewel het hier voorgestelde onderzoek qua inzet zowel bescheidener (sensitiseringsinstrument) als breder is (verhouding met kosten en effectiviteitsstudies), is de vergelijking interessant. Ook het onderzoek van Van Delden beoogt immers een publiek ethisch kader te ontwikkelen aan de hand van praktijkstudies, maar volgt daarbij een andere aanpak. Het voorgestelde onderzoek betreft de ontwikkeling van een publiek ethisch kader voor integratie van normatieve overwegingen (naast effectiviteit en kosten argumenten) in besluitvorming over collectieve preventie. Kernconcepten van dat kader zijn burgerschap, pluraliteit, publieke verantwoordelijkheid en reflexieve instituties. Dit publiek ethisch kader wordt ontwikkeld in samenhang met een empirische ethische analyse van een preventieproject voor hart- en vaatziekten, Hartslag Limburg. Ten behoeve van die praktijkstudie wordt een deugdethisch kader geformuleerd en een sensitiseringsintrument opgesteld voor het in kaart brengen van ethische dilemma's. Op basis van de ethische analyse wordt het sensitiseringsinstrument bijgesteld opdat het voor onderzoekers en professionals in andere projecten bruikbaar is.De uitkomsten van de ethische praktijk analyse worden met behulp van het publiek ethisch kader vergeleken met de uitkomsten van evaluaties van Hartslag Limburg op kosten, effectiviteit en procesgang, opdat aangrijpingspunten worden gevonden om ethische overwegingen een rol te geven de besluitvorming over preventie. Eerste toetsing van de bevindingen op theoretische, empirische en beleidsmatige vruchtbaarheid vindt plaats door expliciete vergelijking met ZON-onderzoek 2300-0011 door Van Delden, waarin eveneens sprake is van een publiek ethisch kader en een praktijkstudie, maar van een andere sociaal filosofische en ethische benadering. |
