KNAW

Onderzoek

De betekenisgeving van bijbelse teksten binnen pluraalgestructureerde maatschappijen

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel De betekenisgeving van bijbelse teksten binnen pluraalgestructureerde maatschappijen
Looptijd 01 / 1999 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1291923

Samenvatting

Dit subprogramma onderzoekt het godsgeloof en de implicaties hiervan vanuit het perspectief van de relatie tussen religieuze teksten en identiteit in talige interacties die lezers aangaan en aangegaan zijn met de bronteksten van hun religieuze traditie. De focus in het literaire subprogramma is daarbij gericht op de pragmatiek, dat wil zeggen op het proces van betekenisgeving van religieuze, met name bijbelse, teksten, uitgewerkt langs een tweevoudige onderzoekslijn, al naargelang het aandachtspunt op de lezers gericht is ofwel op de tekst zelf. De amorfe aanduiding 'lezers' wordt daarbij, in de lijn van het facultaire programma, opgevat als 'lezers binnen pluraal gestructureerde maatschappijen', dat wil zeggen binnen multi-culturele, multi-religieuze en multi- talige maatschappijen. Twee onderzoekslijnen worden daarbij onderscheiden. De eerste lijn richt zich op de tekst-interne pragmatiek en onderzoekt de relaties tussen de impliciete auteur en de impliciete lezers op basis van de syntactische, narratieve, semantische en discursieve structuren van de tekst. Deze structuren immers brengen de communicatie op gang tussen de impliciete auteur en de impliciete lezers. Ook wordt onderzoek gedaan naar het genre van de teksten en de invloed die het gerne uitoefent op het gebruik door lezers van een tekst. Verder worden discursieve analyses verricht vanuit de focalisatie van teksten. Ten slotte wordt het communicatieve karakter van het leesproces aan de orde gesteld. Communicatiestructuur is een sleutelbegrip voor de eerste onderzoekslijn. De tweede onderzoekslijn richt zich op feitelijke lezers als participanten van pluraal gestructureerde concerte maatschappijen en religieuze gemeenschappen. Feitelijke lezers zijn de historische recipiënten van een tekst die in getuigenissen hun betekenisgeving aan teksten hebben achtergelaten, én huidige, actuele lezers die het proces van betekenisgeving in hun leesproces voortzetten. In het onderzoek ligt de nadruk op de historische lezers, met name de feitelijke lezers uit de gemeenschappen waarin de religieuze teksten zijn ontstaan. Er wordt onderzoek verricht naar de meertaligheid in deze gemeenschappen, naar de relatie tussen de religieuze teksten en crisissituaties binnen de ontstaansgemeenschappen van de teksten en naar de invloed van het multi-culturele en poli-religieuze karakter van de maatschappij op concrete historische lezers.

Samenvatting (EN)

In the previous research program the exegetes from Nijmegen were distinctly inspired by semiotics; particularly by pragmatics as a sub-discipline of literary theory. Pragmatics focuses on the process taking place when meaning is given to texts - in this specific instance biblical texts. It was presumed that a dialectical relationship exists between the texts and the readers: the giving of meaning from the side of the readers in the direction of the texts, and vice versa from the texts in the direction of the readers. In the following research program the focus of the research is still on pragmatics. That is to say, on the process of the giving of meaning of biblical texts, which is worked out along the dual line of research on texts and on readers. The focus on the 'society' is, however, new in comparison to the previous research program. In line with the research program of the theological faculty (Reli- Pluss program) we consider the amorphous designation `the reader' as 'readers' within pluralistically structured societies, that is to say within multi-cultural, multi-religious and multi-lingual societies. We therefore distinguish a dual line of research: 1) With regard to the relationship between the text and its readers the research focuses on the text-internal pragmatics. Concurrent with the contemporary and the real readers are the readers implicit in the text. This text-internal reader's focus is as such the object of research. Texts aim to communicate with its readers. This communication takes place by means of the narrative and the semantic lines which are presented to the readers through the text and which require an active contribution from its readers to arrange and fill in `the empty spots' in the text. This communication is also done on the basis of the discursive lines, which the text presents to the readers through the perspective of the text as a whole, or through the partial perspective of the characters in the text. And this communication is done through the communication between the narrator and the narratee. The concept 'communication structure' is a cardinal concept in this regard. It became evident from research done in related areas that this structure is, on a lingual micro-level, a reproduction of the pluralistically structured society in which multi-lingualism, multi- religiosity and multi-culturalism once again play an important role. In this regard, one should thing of research projects which, on the basis of the syntactical, narratological, semantical and discursive structures of the text, want to clarify the relationship between the implicit author and the implicit readers. One should, furthermore, think of projects which consider genre and its influence on the text's usage by the readers; on discursive analyses, which are important for the evaluation of the texts' focalization; on literary studies, which raise the question of the communicative character of the reading process. 2) With regard to the relationship between the readers and the text, the research is directed towards factual readers who are participants of pluralistically structured concrete societies as well as religious communities. In this instance it is a question of text-external pragmatics, in which the dialectical relationship between the texts and the readers becomes discernible in factual giving of meaning. Factual readers are the historical receivers of a text, who wrote down their interpretations. Factual readers are also the current, actual readers who continue the process of giving meaning in their reading process. Within the research of the department the emphasis is primarily on the historical component. The research focuses on readers of former societies; preferably the readers coming from communities in which the biblical scriptures had their origins. One should hereby think of projects, which raise the question of the multi-lingualism of the historical religious communities. One should, furthermore, think of projects which explore the relationship between the biblical texts and the crisis situations within the communities where these texts originated; as well as of projects which examine the influence which the multi-cultural and poly-religious character of the society had on the concrete, historical readers.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Classificatie

A85200 Levensbeschouwing en religie
D33000 Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen
D36100 Klassieke taal- en letterkunde

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie