Anxiety, Depression and Cognition in Later Life


Update content

Title Anxiety, Depression and Cognition in Later Life
Period 08 / 2002 - 03 / 2008
Status Completed
Research number OND1293880
Data Supplier EMGO annual report 2002


OBJECTIVES: According to the glucocorticoid cascade (Sapolsky) hypothesis, prolonged exposure to high levels of glucocorticoids may have neurotoxic effects on the brain, which may lead to deficits in learning and memory. Anxiety disorders and depression are associated with prolonged hypersecretion of glucocorticoids. However, it is unknown whether axienty or mixed anxiety/depression is associated with cognitive decline. Mixed anxiety/depression represents (i) the most severe and (ii) more persistent disorders, while analyses of risk factors suggest that (iii) compared with pure anxiety or depression, the etiology is more strongly determined by longstanding vulnerability factors. If the Sapolsky hypothesis is true, mixed anxiety/depression might have even more consequences for cognitive functioning than pure anxiety or pure depression. Furthermore, it is unknown whether anxiety plays a role in the onset of cognitive decline (etiological factor operating on normal brain functioning), or whether it speeds up an ongoing process of cognitive decline (prognostic factor operating on already deteriorating brain). Finally, an effect of anxiety or mixed anxiety/depression on cognitive functioning may be spuriously caused by other factors, independently related to both anxiety/depression and cognitive decline, for instance age, gender, socio-economic status, chronic physical illness, alcohol abuse and use of medication (benzodiazepines). The primary aim of the present study is to assess whether anxiety disorders predict cognitive decline in three different cohorts of older persons: 1) persons with normal cognitive functioning; 2) persons with mild cognitive impairment, and 3) persons with early stage dementia. Secondary aims are to test the hypothesis that mixed anxiety and depression have stronger effects on cognitive functioning than pure anxiety or pure depression, and to assess whether it is anxiety itself or some associated factor, such as use of benzodiazepines, that is implicated. METHODS: Data for the first two cohorts will be drawn from the Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA). LASA is a longitudinal study of autonomy and well-being in a large (N=3107) representative sample of the elderly population (>55 years). In the period from 1992 until 2002, respondents were interviewed in four cycles. Therefore, LASA covers a period of ten years and longitudinal data are available on depression, anxiety disorders, cognitive functioning and potential confounders. The study on the third cohort (persons with early stage dementia) will be carried out in the memory clinic of the Buitenamstel Municipal Health Service and the VU Medical Centre (VUMC). Out-patients who are diagnosed with (early stage) dementia will be invited to participate in the study on anxiety and depression, starting at baseline, and with annual follow-ups over a period of three years.

Abstract (NL)

Ongeveer 10% van de ouderen heeft een angststoornis en ongeveer 15% heeft een depressieve stemming. Vaak komen angst en depressie samen voor, uit onderzoek is gebleken dat bijna de helft van de ouderen met de depressie tevens een angststoornis heeft. Uit divers onderzoek is gebleken dat er bij ouderen een verband bestaat tussen depressie en cognitieve achteruitgang. Er is nog weinig bekend over het effect van angst op cognitieve achteruitgang bij ouderen, onderzoek op dit gebied is schaars. Studies die het verband tussen depressie en cognitieve achteruitgang onderzochten, hebben geen rekening gehouden met een mogelijke co-morbiditeit met angst. Doelstelling onderzoek De centrale vraagstelling in het onderzoek is of angst of gemengd angst/depressie een nadelige invloed heeft op het geheugen, of dat het al bestaande cognitieve achteruitgang versnelt. Daarnaast zal worden onderzocht of het de angststoornis zelf is die een eventuele invloed heeft op het geheugen, of dat het de met angst samenhangende factoren zijn, zoals het gebruik van medicatie of alcohol. Studie-opzet en onderzoeksgroep De relatie tussen angst en gemengd angst/depressie enerzijds en cognitieve achteruitgang anderzijds zal in drie verschillende cohorten worden onderzocht: (1) ouderen zonder cognitieve stoornissen, (2) ouderen met lichte cognitieve stoornissen en (3) mensen met een beginnende dementie. Bij de eerste twee groepen wordt gebruik gemaakt van gegevens van LASA (Longitudinal Aging Study Amsterdam). De dataverzameling voor de derde groep zal plaatsvinden op de polikliniek van het VUmc en GGZ Buitenamstel (Valeriuskliniek).

Related organisations

Related people

Supervisor Prof.dr. C. Jonker
Researcher Dr. H.C. Comijs
Doctoral/PhD student Dr. E.J.M. Bierman


D23230 Neurology, otorhinolaryngology, opthalmology
D23350 Psychiatry, clinical psychology

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation