KNAW

Onderzoek

Continue signalering van ontwikkelingen en trends

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Continue signalering van ontwikkelingen en trends
Looptijd 01 / 2002 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1295451
Leverancier gegevens IVO

Samenvatting

De belangrijkste doelstelling van dit onderzoeksprogramma is het monitoren van ontwikkelingen en trends door continue signalering. Het doel is een vinger aan de pols houden . Door periodieke gegevensverzameling over een bepaald onderwerp zijn we in staat ontwikkelingen te signaleren, en deze ontwikkelingen te vergelijken met andere perioden en waar mogelijk met andere locaties. Monitoring is relevant voor beleid, zorg en preventie. Beleidsmakers, zorgverleners en andere betrokkenen kunnen vragen stellen over ontwikkelingen in middelengebruik en ander verslavingsgedrag, die op een relatief snelle manier beantwoord kunnen worden. Een monitor verzamelt, ordent en analyseert gegevens op een systematische manier, waardoor ontwikkelingen in een vroeg stadium gesignaleerd kunnen worden. De signalen worden gerapporteerd aan beleidsmakers en zorgverleners. Een monitor kan tevens worden gebruikt voor effectevaluatie van bijv. beleidsmaatregelen. Aangezien dit type onderzoek echter niet in een experimentele setting wordt uitgevoerd kan een causale relatie niet met zekerheid worden aangetoond. Monitoring is relevant voor diverse soorten middelengebruik en verslavingsgedrag. Het IVO heeft een lange traditie op het gebied van monitoring van problematisch drug gebruik en probleemdrinken. Het Drug Monitoring Systeem (DMS) is in 1995 gestart in Rotterdam en in 1997/1998 in Utrecht en Parkstad Limburg. De focus is op moeilijk bereikbare groepen of hidden populations . In dit monitoring systeem combineren we verschillende methoden, zowel kwantitatief als kwalitatief (zie hieronder). Aangezien alcoholproblematiek en de effecten daarvan op gezondheid en (sociale) omgeving een van de grote volksgezondheidsproblemen is, blijft het monitoren van alcoholgebruik een belangrijke taak. Daarom zal een nieuw aio-project gestart worden waarin de evaluatie van de beoogde afname van probleemdrinken in de Nederlandse populatie centraal staat. Daaraan gerelateerde onderwerpen die onze aandacht hebben zijn alcohol en agressie, en gezondheidsproblemen gerelateerd aan alcoholgebruik. Een van de nieuwe modules in de monitoringprojecten is de zgn. Quick Scan. Het gebeurt regelmatig dat lokale overheden op korte termijn een overzicht willen over een bepaald (verslavings) probleem. Voorbeelden hiervan zijn signalen over toenemend crack gebruik of problematisch gokken. De eerste vragen die beantwoord moeten worden met een Quick Scan zijn: is er daadwerkelijk een probleem, hoe groot is het probleem, en is het nodig een uitgebreid onderzoek of monitoring project uit te voeren? In dit programma worden enkele van deze relatief korte projecten uitgevoerd. Aangezien het centrale doel van dit onderzoeksprogramma het monitoren van trends en ontwikkelingen is, staan we altijd open voor nieuwe fenomenen. Bijv. monitoring van internet problematiek is zo n nieuw onderwerp. Wij zullen binnen dit programma investeren in methodiekontwikkeling met betrekking tot monitoring. Het Drug Monitoring Systeem (DMS) is een monitor die kwantitatieve en kwalitatieve gegevens verzamelt over leefomstandigheden van gemarginaliseerde harddruggebruikers De kleinschalige opzet maakt het mogelijk om etnografische technieken toe te passen, waardoor inzicht wordt verkregen in de betekenis van bepaalde situaties en ontwikkelingen vanuit het perspectief van de druggebruiker. De uitkomsten kunnen de lokale bestuurders en beleidsmakers inzicht geven in de dynamiek van het lokale druggebruik. Door het community based karakter kan snel worden gereageerd op feitelijke ontwikkelingen en kunnen de effecten van geïmplementeerd beleid goed in kaart worden gebracht. Het meerjarig karakter en de integratie van verschillende onderzoeksmethoden tilt de waarde van het onderzoek uit boven een ad hoc-meting. Het DMS is een onderzoekssysteem waarin continu informatie wordt verzameld over drugs, druggebruik en daarmee samenhangende verschijnselen en problematiek. Door doorlopend onderzoek te doen onder (bijna) dagelijkse gebruikers van cocaine,heroine en andere drugs, kan het DMS rapporteren over trends en ontwikkelingen in en rond deze scene. De hoofdonderwerpen van onderzoek zijn: samenstelling van de groep druggebruikers, het kopen en gebruiken van middelen, werk en inkomen, huisvesting en gezondheid van druggebruikers. Het Drug Monitoring Systeem combineert kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden, namelijk: - een (twee)jaarlijkse survey onder gebruikers; - interviews met sleutelcontactpersonen; - bijna dagelijks veldwerk. In het Drug Monitoring Systeem spelen community field workers een belangrijke rol. Community field workers zijn druggebruikers of ex-druggebruikers die rapporteren over gebeurtenissen en fenomenen in de gebruikersscene. Vanuit hun kennis en ervaring met de druggscene zijn zij vertrouwd met de gangbare begrippen en handelingen en weten zij de onderzoeksgroep het best te bereiken. Zij voeren een groot deel van het DMS-veldwerk uit en nemen vragenlijsten af voor de survey onder gebruikers.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Classificatie

A74000 Geestelijke gezondheidszorg
A82400 Maatschappelijk welzijn en geestelijk welzijn
D24200 Preventieve gezondheidszorg, GVO
D61000 Sociologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie