KNAW

Research

Municipal borders the Netherlands 1795 until now

Pagina-navigatie:


Update content


Title Municipal borders the Netherlands 1795 until now
Period 01 / 2003 - 06 / 2007
Status Completed
Dissertation Yes
Research number OND1295603

Abstract (NL)

Registratie en beheer van gemeentegrenzen kent nauwelijks regels . Gemeentegrenzen worden met uiteenlopende methoden beschreven, door twee instanties geregistreerd en soms ook ambtelijk gewijzigd. Dat heeft regelmatig fouten en onduidelijkheden tot gevolg. Voortaan moeten grenzen alleen aan de hand van coördinaten vastgesteld worden. Alle fouten uit het verleden zouden daarnaast in één keer ongedaan gemaakt moeten worden. Dit concludeert Ad van der Meer in zijn promotieonderzoek Gemeentegrenzen in Nederland . Uit vergelijkend onderzoek tussen de gegevens van het Kadaster over de gemeentegrenzen en die van de Topografische Dienst bleek dat beide bestanden op meer dan 2300 plaatsen van elkaar verschilden. Volgens Van der Meert liggen de oorzaken daarvan zowel het proces van het wijzigen van grenzen, de wijze van beheer van de gegevens als de manier van beschrijven van grenzen. Duidelijke richtlijnen om daar mee om te gaan zijn er niet. Officiële registratie ontbreekt Er bestaat in Nederland geen officiële registratie van gemeentegrenzen. Het Kadaster registreert gemeentegrenzen als bijproduct van de kadastrale percelenregistratie omdat die vanouds per gemeente is geordend. De ligging van gemeentegrenzen op de kadastrale kaarten verandert soms als gevolg van de interne werkprocessen, dus zonder officieel besluit. De dienst wordt overigens wel altijd ingeschakeld als overheden gegevens over de ligging van een gemeentegrens nodig hebben. Ook de Topografische Dienst heeft nooit de formele taak gekregen om gemeentegrenzen vast te leggen. Toch heeft deze dienst tot nog toe wijzigingen bijgehouden omdat haar bestand wordt gebruikt voor enkele uitkeringen uit het Gemeentefonds. In de praktijk zijn de ontstane vragen vrijwel allemaal ambtelijk door het Kadaster opgelost. Dat neemt niet weg dat de onduidelijkheden en verschillen problemen kunnen gaan veroorzaken, onder meer door intensiever grondgebruik. Er is een groeiende kans dat er bestuurlijke problemen ontstaan rond gemeentegrenzen waarvan de ligging onduidelijk is. Een betrouwbare ligging is ook van belang voor een nationale geo-informatie infrastructuur. Daarvoor is de administratieve indeling een van de basiseenheden. Voorstellen Van der Meer stelt een soort generaal pardon voor, waarbij alle bestaande gemeentegrensgegevens na een terinzagelegging in één keer formeel worden goedgekeurd. Alle eerdere grensvaststellingsbesluiten komen daarmee te vervallen, en alle vergissingen en interpretaties uit het verleden worden hiermee weggewerkt. Met een consequente toepassing van coördinaten als grensbeschrijvingsmethode zullen onregelmatigheden niet meer voorkomen. Voorts moet de gemeentegrenzenregistratie worden losgekoppeld van de kadastrale percelenregistratie, zodat de grenzen niet meer onbedoeld kunnen wijzigen. Van der Meer stelt voor om een basisregistratie gebieden in te richten, die op termijn ook andere gebiedsgrenzen moet gaan bevatten, zoals grenzen van waterschappen, woonplaatsen, buurten en postcodedistricten. Het beheer van deze basisregistratie kan overigens wel bij het Kadaster worden ondergebracht.

Related organisations

Related people

Doctoral/PhD student Dr. A.J. van der Meer

Classification

A88000 Public administration and policy
D34400 Modern history
D34500 Contemporary history
D42200 Social and public administration
D65000 Urban and rural planning

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation