KNAW

Onderzoek

De werking van de schildklier en het risico van de ziekte van Alzheimer

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel De werking van de schildklier en het risico van de ziekte van Alzheimer
Looptijd 11 / 2001 - 10 / 2003
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1295787
Leverancier gegevens Website Internationale Stichting Alzheimer Onderzoek (ISAO)

Samenvatting

De ziekte van Alzheimer gaat vaak samen met endocriene en immunologische disfunctie. De schildklier is een van de grootste endocriene klieren in het lichaam. Hoewel een relatie tussen de werking van de schildklier en de ziekte van Alzheimer vaak wordt verondersteld, is er weinig onderzoek naar gedaan. Bovendien zijn de resultaten van de verrichte onderzoeken zeer tegenstrijdig. Recentelijk heeft Dr. Breteler een kleinschalig onderzoek gedaan binnen het ERGO onderzoek (in het Engels 'The Rotterdam Study') waarin werd gevonden dat subklinische hyperthyroïdie (verhoogde werking van de schildklier) bij ouderen zonder dementie in verband stond met een bijna 4 maal zo hoge kans op het krijgen van de ziekte van Alzheimer. Als deze ouderen ook nog auto-antilichamen hadden, was de kans op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer 14 maal zo groot als bij mensen zonder auto-antilichamen. Hoewel het onderzoek betrekkelijk kleinschalig was, duiden de resultaten erop dat het de moeite waard is om de hypothese te onderzoeken dat hyperthyroïdie in verband staat met een verhoogd risico van de ziekte van Alzheimer, met name bij auto-immuunthyroïditis. De relatie tussen markers van de schildklierwerking zoals vastgesteld in het serum en de kans op de ziekte van Alzheimer zal onderzocht worden in het ERGO onderzoek, een onderzoek onder 7983 personen uit de bevolking van 55 jaar en ouder die in of nabij Rotterdam wonen. Het onderzoek is van start gegaan in 1990, en inmiddels zijn de deelnemers verscheidene keren onderzocht. Bij 343 personen ontwikkelde zich tot januari 2000 de ziekte van Alzheimer. Bij aanvang van het onderzoek werd bij de deelnemers bloed afgenomen voor serummonsters, die bewaard bleven voor later gebruik. Ook werd bij 563 deelnemers een MRI (magnetic resonance imaging) van de hersenen gemaakt, en werd het volume van de hippocampus gemeten. In dit onderzoek zullen verscheidene schildklierhormonen en auto-antilichamen worden bepaald in de serummonsters van 2000 willekeurig geselecteerde deelnemers en de relatie bestudeerd tussen de concentraties daarvan en het risico op het ontwikkelen van de ziekte van Alzheimer. Ten tweede zal de relatie onderzocht worden tussen deze schildkliermarkers en vermindering van het volume van de hippocampus, wat een vroege marker van de ziekte van Alzheimer zou kunnen zijn, bij deelnemers bij wie bij aanvang van het onderzoek in 1990 geen sprake was van dementie. Het onderzoek zal leiden tot een beter begrip van het mogelijke mechanisme dat ten grondslag ligt aan de genoemde relatie, en inzicht verschaffen in potentiële risicofactoren voor de ziekte van Alzheimer. Uiteindelijk zou het onderzoek van nut kunnen zijn voor de preventie of vertraging van het verloop van de ziekte.

Samenvatting (EN)

Often Alzheimer disease is connected with endrocine and immunological dysfunction. In a small ERGO study (The Rotterdam Study) it has been recently found that subclinical hyperthyroidism in non-demented elderly correlated with a 4 times higher risk of getting Alzheimer's disease. If these elderly also have autoantibodies the risk of Alzheimer's disease appears to be even 14 times higher than in persons without autoantibodies. Therefore the hypothesis will be tested that hyperthyroidism is connected with an increased risk of Alzheimer's disease, particularly autoimmune thyroiditis. In this study several thyroid hormones and autoantibodies will be determined in the serum samples from 2000 randomly selected participants and the relation will be studied between the concentrations and the risk of developing Alzheimer's disease. Secondly, the relation will be studied between these thyroid markers and the reduction of the volume of the hippocampus - which may be an early marker of Alzheimer's disease - in participants in whom at the start of the ERGO study in 1990 there were no signs of dementia. This study will result in a better understanding of the potential mechanism underlying the above-mentioned relationship, and will provide insight into potential risk factors of Alzheimer's disease. Eventually this study may be useful for the prevention or retardation of the course of the disease.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Prof.dr. M.M.B. Breteler

Classificatie

A73000 Eerstelijnsgezondheidszorg en tweedelijnsgezondheidszorg
D21700 Fysiologie
D21800 Immunologie, serologie
D23230 Neurologie, KNO , oogheelkunde
D24200 Preventieve gezondheidszorg, GVO

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie