KNAW

Onderzoek

Sociale Cohesie en de rol van het recht

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Sociale Cohesie en de rol van het recht
Looptijd 01 / 2003 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1295953
Leverancier gegevens Website E.M.Meijers Instituut

Samenvatting

In het programma als geheel staat de notie van sociale cohesie centraal in relatie tot het recht. De centrale gedachte is dat maatschappelijk een breed gedeeld idee is ontstaan de laatste decennia dat de sociale cohesie of sociale samenhang bedreigd wordt of volgens sommigen zelfs geheel verdwenen is. Maatschappelijk kan dat als een gevaar worden gezien omdat menselijk samenleven alleen duurzaam mogelijk is wanneer mensen zich betrokken voelen bij het grotere geheel. Komt dat gevoel of die overtuiging op de tocht te staan dan is het menselijk samenleven in het geding. Natuurlijk wordt de notie sociale cohesie gerelateerd aan die van het recht. Welke juridische instituties, regels en beginselen kunnen een rol spelen bij het versterken van sociale cohesie? Welke rol spelen centrale beginselen, zoals het gelijkheidsbeginsel, de scheiding van kerk en staat, vrijheid van meningsuiting en andere klassieke en sociale grondrechten. In het bijzonder wordt ook aangesloten bij het idee van de multiculturele samenleving. Wat betekent de bijdrage van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving voor de sociale cohesie van de samenleving als geheel? Moet worden nagedacht over een versterking van de nationale identiteit? En zo ja, welke middelen zijn daarvoor voorhanden? Kan men daarbij gebruik maken van godsdienst? Van de beginselen van de democratische rechtsstaat? Zijn andere arrangementen voorhanden? Maar naast beginselen zijn ook de sociaal-economische verhoudingen van belang, waarbij met name te denken valt aan de ontwikkelingen op het terrein van de sociale zekerheid en de arbeidsverhoudingen. Wat zijn de gevolgen van maatschappelijke trends en veranderende arbeidspatronen voor regelgeving en instituties op het terrein van sociale zekerheid en arbeidsmarkt? En welke effecten gaan daarvan uit op sociaal-economische groepen en individuele burgers? Tenslotte is het van belang aandacht te schenken aan de verhouding van het recht en sociale cohesie op een rechtsvergelijkende wijze. Hoe ontwikkelt het recht zich temidden van een pluralistische omgeving, en hoe beïnvloedt deze omgeving de vorming van het recht? Hoe bevordert of belemmert deze wisselwerking de ontwikkeling van economie, bestuur en democratisering, met name in ontwikkelingslanden? Hoe wordt in verschillende landen op de trends gereageerd, welke oplossingen worden gekozen en wat zijn daarvan de resultaten? De benadering van de probleemstelling is in tweeërlei zin grensoverschrijdend: beoefenaren van de verschillende rechtsgebieden werken samen, maar ook ook wordt aangesloten bij discussies over sociale cohesie zoals deze worden gevoerd door filosofen, (ontwikkelings)sociologen, economen, antropologen, psychologen en zelfs theologen (multidisciplinair).

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Prof.mr.dr. P.B. Cliteur

Classificatie

A82200 Sociale integratie en sociale structuur
A83000 Rechtsorde
D41000 Rechtswetenschappen
D61000 Sociologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie