| Dit project, dat zal uitmonden in een monografie en enige voorstudies, gaat over de wijze waarop bijbelse voorstellingen en voorbeelden in het Karolingische rijk werden verwerkt in de politieke theorie en praktijk. Deze studie is toegespitst op het verschijnsel 'openbare boetedoening', dat niet alleen een grote rol speelde tijdens het bewind van keizer Lodewijk de Vrome (814-840), maar ook (anders dan wordt aangenomen) tijdens de regeringsperiode van zijn vader Karel de Grote (768-814). De notie dat de vorst verantwoordelijk was voor het morele welzijn van zijn volk, het 'Nieuwe Israël' der Franken, gaf aanleiding tot collectieve, door de vorst geïnitieerde, rituelen van penitentie. Bij de constructie en interpretatie van deze rituelen speelden oudtestamentische modellen een grote rol. Ik zal mij niet alleen bezighouden met de Karolingische integratie van openbare boetedoening in de politieke praktijk, maar ook met eerdere manifestaties van 'the Penitential State', bijvoorbeeld in Visigotisch Spanje en Angelsaksisch Engeland. Een analyse van 9e-eeuwse bijbelcommentaren geschreven voor en opgedragen aan Karolingische vorsten en vorstinnen is ook een belangrijk aspect van het onderzoek; hierover zijn al voorstudies (in artikelvorm) verschenen. Dit project vormt een onderdeel van het door NWO gefinancierde project 'Texts and Identities in the Early Middle Ages', waarvan ook dr. Rob Meens, dr. Bart Jaski en drs. Carine van Rhijn deel uitmaken. 'The Penitential State' is een overigens slechts één aspect van een meeromvattend onderzoek naar de verschijningsvormen en variëteiten van religie in de periode tussen ca. 400 en ca. 1100. |
