KNAW

Onderzoek

De Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA consortium): het...

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel De Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA consortium): het lange termijn beloop van angst en depressie
Looptijd 11 / 2003 - onbekend
Status Afgesloten
URL http://www.nesda.nl
Onderzoeknummer OND1297972
Leverancier gegevens NESDA

Samenvatting

Het hoofddoel van het NESDA project is het bestuderen van het lange termijn beloop van angst en depressiestoornissen ten einde bij te dragen aan het verbeteren van de gezondheidszorg en de preventie van chroniciteit. Het programma bestaat uit een reeks van op elkaar voortbouwende onderzoeksdoelen: (1) Het beschrijven van het lange termijn beloop van depressie en angststoornissen waarin aandacht wordt besteed aan chroniciteit, co-morbiditeit en suïcidaliteit, en de gevolgen voor de volksgezondheid en de economie (?beschrijvende psychiatrische epidemiologie? ) (2) Het onderzoeken van demografische, gedragsmatige, fysieke, biologische en psychosociale determinanten van het lange termijn beloop van angst en depressie (?verklarende psychiatrische epidemiologie?) (3) Het onderzoeken van de rol van specifieke genexpressie-profielen en hersenstructuren (via functionele neuro-imaging) op het lange termijn beloop van depressie en angststoornissen (?biologisch psychiatrisch onderzoek?) (4) Het beschrijven van het zorggebruik en de evaluatie hiervan door de patiënt, en het onderzoeken van de effecten hiervan op het lange termijn beloop van depressie en angststoornissen ('psychiatrisch zorg-onderzoek'). Het belang van angst en depressie voor de volksgezondheid is onomstreden. Etiologisch onderzoek heeft weinig risicofactoren opgeleverd die toegankelijk zijn voor grootschalige primaire preventie. Gegeven de enorme variatie in het natuurlijk beloop ligt het voor de hand preventie te richten op het vroegtijdig interveniëren bij mensen met een hoog risico op een ongunstig beloop. Kansrijk zijn tevens preventie van saillante volksgezondheids- en economische gevolgen, co-morbiditeit en suïcidaliteit. Een eerste voorwaarde voor succesvolle preventie is dat er gegevens zijn over het langjarige beloop en de gevolgen van angst en depressie (doel 1) en over predictoren van het beloop (doel 2). Deze data ontbreken nagenoeg, vooral voor angststoornissen. Voor zover bekend lijkt het dat demografische en psychosociale predictoren wel belangrijk zijn, maar dat deze factoren maar een bescheiden deel van de variatie in de prognose voorspellen. Klinische en onderliggende biologische factoren zijn mogelijk belangrijker. Het ligt voor de hand te denken dat interacties tussen demografische, psychosociale, genetische, biologische en klinische factoren het beloop bepalen. Onderzoek waarin deze factoren geïntegreerd worden onderzocht ontbreekt. Recente ontwikkelingen hebben de technische mogelijkheden geschapen om biologische en genetische factoren te integreren in epidemiologisch onderzoek naar angst en depressie. Genexpressie-profielen en functionele neuro-imaging van hersenstructuren hebben recentelijk aandacht in psychiatrisch onderzoek gekregen. Gegevens over hun waarde voor het voorspellen van het lange termijn beloop van depressie- en angststoornissen zijn echter schaars. Daarom zullen we de rol van deze twee biologiache factoren bij het beloop van angst en depressie gaan onderzoeken (doel 3). Er is relatief weinig bekend over lange termijn zorgtrajecten rond angst en depressie en de factoren die deze trajecten bepalen. Factoren die zorggebruik bepalen omvatten waarschijnlijk kenmerken van de setting, het personeel en de ontwikkeling van de stoornis. Echter, het perspectief van de patiënt is, zeker op de langere termijn, waarschijnlijk van doorslaggevend belang. Hierover is maar weinig bekend. Deze factoren, essentieel voor de implementatie van interventies in de zorg, worden onderzocht in doel 4. De opzet van de longitudinale NESDA-studie is het vervolgen van een cohort van 2850 personen in de leeftijd van 18 tot 65 jaar gedurende 8 jaar. De mensen worden gemeten aan het begin van hun deelname, en na 1, 2, 4 en 8 jaar. NESDA is opgezet om representatief te zijn voor mensen met depressie- en angststoornissen in verschillende echelons van de gezondheidszorg en in verschillende fasen van de ontwikkeling van de stoornis. Daarom is het te onderzoeken cohort gestratificeerd naar setting (bevolking, huisartspraktijk, GGZ-instellingen) en naar fase in de stoornis (gezond, hoog risico familiaire belasting, subthreshold stoornis, eerste episoden en recidieven van depressie (minor en major depressie en dysthymie) en angst (sociale fobie, gegeneraliseerde angststoornis en paniekstoornis). Gegeven de sterke verwantschap tussen angst en depressie is gekozen voor een programma waarin beide stoornissen en hun co-morbiditeit tezamen worden onderzocht. NESDA zal zowel dimensionele als categorale metingen van angst en depressie bevatten, samen met een verscheidenheid aan andere medische, psychosociale en biologische (incl. genetische) variabelen. Doel 3 zal worden onderzocht in een subgroep van 300 NESDA respondenten Het NESDA consortium bestaat uit academische en niet-academische onderzoeksgroepen met een expertise in het uitvoeren van longitudinale studies op het gebied van angst en depressie in verschillende zorgsettings. Deelnemende onderzoeksgroepen zijn: Universitaire instellingen (de vakgroepen psychiatrie, huisartsgeneeskunde en klinische psychologie van het VU medisch centrum/Vrije Universiteit, de Rijksuniversiteit Groningen/Universitair Medisch Centrum Groningen en het Leids Universitair Medisch Centrum/Universiteit van Leiden), buitenuniversitaire onderzoeksgroepen WOK, NIVEL en het Trimbos-instituut, GGZ-instellingen (Stichting Buitenamstel Geestgronden, GGZ Drenthe, Lentis, GGZ Friesland, GGZ Rivierduinen) en cliëntenorganisaties (Angst Dwang en Fobie Stichting, het Depressie Centrum en de Cliëntenbond).

Samenvatting (EN)

The aim of the NESDA program is to study the long term prognosis of anxiety and depression in order to contribute to improved quality of care and prevention of chronicity. Within the overall study, four study objectives are distinguished: (1) Describing the long term prognosis of anxiety and depression in terms of course (chronicity, development of co-morbidity, suicidal behaviour) and public health consequences (disability, mortality, costs). ( descriptive psychiatric epidemiology ) (2) Examining demographic, behavioral, physical, biological, genetic and psychosocial determinants of the long-term prognosis of anxiety and depression. ( explanatory psychiatric epidemiology ) (3) Examining whether gene expression profiles and fMRI indicators of brain systems functioning predict the long-term prognosis of anxiety and depression. ( biological psychiatric research ) (4) Examining the functioning of the health care system, barriers to adequate care and the patients perspective in relation to the long-term prognosis of anxiety and depression ( psychiatric care-research ) The public health relevance of anxiety and depression is undisputed. Aetiological research has yielded few risk factors that are open to primary preventative intervention at a large scale. Given an extremely variable natural history, the most viable route for prevention is to influence the course in those with an unfavourable prognosis. A second route would be to influence public health- and economic consequences, the development of co-morbidity and the development of suicidal behaviour. For this, data on the long term course and consequences of anxiety and depression (objective 1), and data on factors predicting the prognosis are necessary (objective 2). These data are practically unavailable, especially for anxiety disorders. Available data suggest that demographic and psychosocial factors predict only a small portion of the variance in outcome. Clinical factors and underlying biological factors are probably more important. As in aetiological work, the prognosis is probably determined by interaction of demographic, psychosocial, genetic, biological and clinical factors. No study has been able to integrate all five domains. Recently, the technology necessary to integrate biological and genetic measures in epidemiological studies has become available, allowing the integration of biological and psychosocial research paradigms within an epidemiological framework. Gene expression profiles and functional imaging of brain structures have recently received attention since they were found to be important for depression. However, data on their importance in terms of predicting the course of depression and in relationship to anxiety are lacking. Therefore, we will examine the role these two play in the prognosis of anxiety and depression (objective 3). With regard to treatment, very little is known about the long-term care trajectories and the factors determining the long term provision of care in those with anxiety and depression. These factors include characteristics of the health care setting, the health care personnel and the development of the disorder. However, the patients' perspective is probably a decisive factor, about which very little is known. These factors will be studied in objective 4, yielding the needed data to successfully implement preventative interventions. Study design The design of the NESDA study is an 8-year longitudinal cohort study that will include 2850 persons aged 18 through 65 years and conduct assessments at baseline and after 1, 4 and 8 years of follow-up. NESDA is designed to be representative of those with depression and anxiety in different health care settings and in different stages of the developmental history of the disorders. Therefore, the sample is stratified for setting (community, primary care and specialised mental health) and will include different phases of illness (normals, high familial risk, first episodes and recurrent episodes of depression (Major Depressive Disorder, minor depression and dysthymia) and anxiety (Social Phobia, Generalized Anxiety Disorder and Panic Disorder). Because of the well-known close relationship between anxiety and depression, both will be studied in concert. NESDA will include both dimensional and categorical measurements of anxiety and depression as well as a range of other medical, psychosocial and biological (incl. genetical) variables. Objective 3 will be assessed in a subsample of 300 NESDA subjects. Feasibility - The NESDA consortium consists of academic and non-academic research groups with established expertise in conducting longitudinal studies on anxiety and depression in different health care settings. Feasibility is enhanced by the formal consortium, intensifying existing co-operation among participating centres, and by the opportunity to build on (i) existing research cohorts (NEMESIS and ARIADNE), (ii) GP practices already involved in academic research, (iii) regional mental health centers, which all participate in the consortium and (iv) the opportunity to test procedures in an ongoing pilot study in Amsterdam (AMSTAD).

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Onderzoeker Prof.dr. W.A. Nolen
Onderzoeker Prof.dr. F.G. Zitman
Projectleider Prof.dr. B.W.J.H. Penninx
Projectleider Dr. J.H. Smit
Contactpersoon Prof.dr. R. van Dyck

Classificatie

A74000 Geestelijke gezondheidszorg
D23350 Psychiatrie, medische psychologie
D51000 Psychologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie