| In 1904 stelde Zaandam als eerste Nederlandse gemeente een schoolarts aan. De komst van deze nieuwe professional is een uitdrukking van medicalisering, een toename van de invloed van medici en hun expertise op het leven van schoolkinderen. Zagen kinderen voorheen slechts een dokter wanneer zij ziek waren, schoolartsen onderzochten omwille van preventie alle kinderen uit hun district. Doordat schoolartsen hun werk deden in de school, maakten zij tevens deel uit van het proces van pedagogisering. Zij droegen immers bij aan de groeiende invloed van de school en haar opvoedkundig streven, onder meer door het propageren van gezondheidsleer, de strijd tegen hoofdluis en het testen en selecteren van kinderen voor het zwakzinnigenonderwijs . In zijn proefschrift Witte jassen in de school beschrijft en analyseert historisch pedagoog Fedor de Beer de rol van schoolartsen aan de hand van een cultuurhistorisch bronnenonderzoek. Centrale vraag hierbij was welke rol schoolartsen hebben gespeeld binnen de processen medicalisering en pedagogisering. De Beer laat zien dat de komst van de schoolarts geen gevolg was van medisch imperialisme, maar dat verschillende partijen hygiënisten, politici én onderwijzers diens aanstelling noodzakelijk achtten om kinderen te kunnen beschermen tegen de gezondheidsrisico s van het schoolgaan. Bij de groei van het schoolartsenwezen naar een landelijk dekkend netwerk en bij de ontwikkeling van het takenpakket speelden die andere partijen, waaronder ook de rijksoverheid, eveneens een voorname rol. Hoewel zij allen verschillende plannen hadden met het beroep, bleven de beroepsbeoefenaars zelf gericht op de kern van hun missie: het beschermen van de gezondheid van het schoolkind. |
