KNAW

Research

Nature policy in transition: towards a new system of joined control

Pagina-navigatie:


Update content


Title Nature policy in transition: towards a new system of joined control
Period 04 / 2004 - 12 / 2013
Status Current
Dissertation Yes
Research number OND1304658
Data Supplier Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

Abstract

This research wants to explore the consequences for nature policy of the double shift in governance: horizontally from the state to the market and to civil society, and vertically from the national government to higher and lower administrative bodies, like the Europian Union on the one side and the provinces on the other. The main normative question is: how to raise the democratic transparancy and legitimacy of the new modes of nature policy, that have emerged together with this double shift, without a decrease in administrative effectiveness?

Abstract (NL)

In 1990 publiceerde de regering haar ambitieuze Natuurbeleidsplan. Dit plan is een schoolvoorbeeld van klassieke top-down planning. Zo'n hiërarchische planning bleek niet langer te werken. Uitvoering van het Natuurbeleidsplan stuitte namelijk nogal eens op krachtig lokaal verzet, vooral van de kant van boeren en bewoners. Als oplossing voor dit draagvlak-probleem werd voorgesteld om top-down planning te combineren met bottom-up planning, een beleidsvoornemen dat in 2000 zijn beslag kreeg in de nota "Natuur voor mensen, mensen voor natuur".
Deze verbreding van het natuurbeleid maakt deel uit van een trend die het laatste decennium in veel West-Europese landen geleidelijk zichtbaar is geworden: de verschuiving van de staat naar de markt en de maatschappij. Tegelijk met deze "horizontale" verschuiving heeft er echter ook een "verticale" verschuiving plaatsgevonden van het nationale bestuursniveau naar hogere niveaus (zoals de EU) én naar lagere niveaus (zoals de provincie). Als gevolg van deze dubbele verschuiving is het aantal spelers en het aantal speelvelden drastisch toegenomen en wordt er momenteel allerwegen druk geëxperimenteerd met uiteenlopende vormen van interactief beleid, zoals 'co-management', 'netwerksturing' etc.
Over de betekenis van deze nieuwe beleidsvormen wordt verschillend gedacht: terwijl de een dit beleid als triomf van lokale democratie omhelst, vreest de ander dat interactieve beleidsvorming vooral door bestuurders gebruikt wordt als 'glijmiddel' om de plaatselijke weerstand tegen landelijk beleid effectief te overwinnen. En terwijl sommigen Europa zien als bondgenoot van regionale organisaties in de strijd met een trage of onwillige nationale onverheid, lamenteren anderen over de dictaten uit Brussel. Deze tegenstellingen kunnen teruggevoerd worden op de tegenstelling tussen twee opvattingen van democratie: in de ene opvatting wordt een zo direct en proportioneel mogelijke representatie van burgers in staatsorganen bepleit; in de andere opvatting wordt de kwaliteit van een democratie juist afgemeten aan de mate waarin de rechten van minderheden gewaarborgd zijn, door een strikte scheiding van machten, in combinatie met een uitgebreid systeem van "checks and balances". Beide opvattingen kampen met problemen: enerzijds lijkt het streven om het primaat van de representatieve democratie in ere te herstellen onvermijdelijk te leiden tot een afname van bestuurlijke effectiviteit; anderzijds dreigt de democratische legitimiteit van besluiten gevaar te lopen door een gebrek aan transparantie.
In het onderhavige onderzoek wordt aan de hand van ten minste twee cases op het terrein van natuurbeleid geprobeerd een antwoord te vinden op de vraag hoe de democratische transparantie en legitimiteit van de nieuwe beleidsvormen verhoogd kunnen worden zonder verlies van bestuurlijke effectiviteit. Hoe ziet een geslaagd systeem van gedeelde zeggenschap er uit waarin de verschillende vormen van politieke vertegenwoordiging en publieke verantwoording elkaar in een zodanig evenwicht houden dat aan de gecombineerde eisen van effectiviteit en legitimiteit tegemoet gekomen kan worden?

Related organisations

Related people

Supervisor Prof.dr. M.J.J.A.A. Korthals
Supervisor Prof.dr. H. Schanz
Co-supervisor Prof.dr. F.W.J. Keulartz
Researcher Prof.dr. E.R. Engelen
Project leader Prof.dr. F.W.J. Keulartz
Doctoral/PhD student Ir. G.R. Leistra

Related research (upper level)

Classification

A14000 Nature and landscape
A88000 Public administration and policy
D40100 History and philosophy of the social sciences

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation