Onderzoek

De invloed van klimaatomstandigheden en van veranderingen in het...

Pagina-navigatie:

Overzicht

Wijzig Onderzoekgegevens

Titel	De invloed van klimaatomstandigheden en van veranderingen in het landgebruik op de ontwikkeling van het dal en van de rivierdynamiek gedurende het Holoceen in de Euregio Rijn-Maas
Looptijd	08 / 2002 - 02 / 2007
Status	Afgesloten
Dissertatie	Ja
Onderzoeknummer	OND1305024

Samenvatting

In zijn proefschrift beschrijft Jos de Moor de ontwikkeling van het stroomgebied van het riviertje de Geul (Zuid-Limburg) gedurende de laatste paar duizend jaar en geeft hij een karakterisatie van het huidige riviertje. Het vrij meanderende karakter van de Geul is de afgelopen honderden jaren sterk aan banden gelegd door de mens. Op diverse plaatsen is de Geul rechtgetrokken en zijn oevers verstevigd. Hierdoor is echter ook het overstromingsrisico toegenomen. In het proefschrift wordt beschreven dat er echter voldoende mogelijkheden zijn voor het herstel van natuurlijke rivierprocessen. Kennis over de ontwikkeling van rivieren door de tijd heen is van groot belang voor het duurzaam beheren van stroomgebieden van rivieren. De belangrijkste onderzoeksvraag hierbij was in hoeverre de mens verantwoordelijk is geweest voor de ontwikkeling van het Geuldal en wat de invloed van de mens vandaag de dag is. Met behulp van veldgegevens over de opbouw van het dal en over de vegetatiegeschiedenis van het gebied is gebleken dat veranderingen in landgebruik in het verleden (met name ontbossingen) resulteerden in grootschalige bodemerosie op dalhellingen. En bovendien dat het dal van het riviertje is opgevuld met een dik pakket sediment. Dit geeft aan dat toekomstige ontbossing weer kan zorgen voor een sterke toename van sedimentatie in het dal, hetgeen tot grote overlast kan leiden. Herstel van de natuurlijke rivierprocessen door de mens is echter nog goed mogelijk. Een vrij meanderende Geul zal resulteren in een grotere ecologische diversiteit en biedt betere mogelijkheden tot waterberging bij hoge afvoeren. Deze aspecten zijn van groot belang voor een duurzame ontwikkeling van het gebied passend binnen de richtlijnen van de Europese Kaderrichtlijn Water.

Samenvatting (EN)

Context: This project is part of the EU funded research project 'Wege des Wassers', which focuses on an integrated catchment management in the Euregio Meuse-Rhine. Partners are the University of Aachen (project coordinator), University of Liège, Rijkswaterstaat and the Waterboard Roer en Overmaas. Aim: 1) Establish an absolute chronology of phases of increased and decreased sediment accumulation during the Holocene in the Geul River catchment (sediment budgeting). 2) Identify, quantify and model the impact of changes in climate and land-use on fluvial processes and catchment development. Methods: geomorphological mapping, coring of detailed cross-valley transects, grain size analyis, pollen analysis, 14C and OSL dating, modeling studies using a process-based landscape evolution model.

Betrokken organisaties

Penvoerder	Interuniversitair Centrum voor Geo-ecologisch Onderzoek - ICG (UvA)
Samenwerking	Onderzoekschool Sedimentaire Geologie - NSG (VU)
Financier	Vrije Universiteit Amsterdam (VU)
Financier	Europese Commissie

Betrokken personen

Promotor	Prof.dr. J.F. Vandenberghe
Co-promotor	Dr. R.T. van Balen
Co-promotor	Dr. C. Kasse
Promovendus	Dr. J.J.W. de Moor

Classificatie

A90000	Zuiver-wetenschappelijk onderzoek
D15200	Paleontologie, stratigrafie
D15300	Fysische geologie
D15500	Atmosfeer wetenschappen