Research

Welfare improvement in cubicle stables

Pagina-navigatie:

Main

Update Research data

Title	Welfare improvement in cubicle stables
Period	2002 - 2006
Status	Completed
Research number	OND1306195

Abstract (NL)

[Aanleiding/Probleemstelling]:
In 2002 is door het PV een deskstudie uitgevoerd waarmee de knelpunten met betrekking tot dierwelzijn in ligboxenstallen in kaart zijn gebracht. Daarbij is gebruik gemaakt van de hieromtrent in binnen- en buitenland aanwezige kennis. Er is onder meer een enquête onder Nederlandse en buitenlandse deskundigen gehouden. Bestaande kennis omtrent welzijnsvriendelijke huisvesting blijkt in de praktijk nog onvoldoende te worden toegepast. Gericht uitdragen van deze kennis kan bijdragen aan oplossing van in de praktijk veel voorkomende knelpunten. Dit heeft vorm gekregen in de brochure Ruimte voor de koe. Moderne huisvesting van melkvee (Praktijkboek 34). Aan loopvloeren worden naast de kostprijs eisen gesteld ten behoeve van zowel hygiëne, milieu als dierenwelzijn. Het bedrijfsleven heeft inmiddels loopvloeren ontwikkeld die betere eigenschappen zouden hebben wat betreft dierwelzijn, maar die ook meer investeringskosten vergen. De ten opzichte van gangbare betonnen roostervloeren of dichte betonvloeren te behalen welzijnsvoordelen en de effecten op milieueigenschappen en hygiëne zijn nog niet gekwantificeerd. Veehouders kunnen daarom geen goede afwegingen maken bij investeringsbeslissingen.
Voor ligplaatsen geldt dat ook bij volgens de huidige inzichten juist uitgevoerde ligplaatsen liggen en opstaan in ligboxen duidelijk minder soepel verlopen dan in de weide. Ontwikkeling en toetsing van meer welzijnsvriendelijke ligplaatsen biedt perspectief voor verbeterd welzijn. Verder is van verschillende kanten gesignaleerd dat onder andere voorraadvoedering, voerautomaten en automatisch melken tot gevolg hebben dat koeien hun gedrag minder kunnen synchroniseren. Hoewel synchronisatie van gedrag wordt gezien als natuurlijk, is niet duidelijk in hoeverre verminderde synchronisatie nadelig is voor het welzijn. Dat betekent dat niet kan worden aangegeven of er maatregelen genomen moeten worden. In de praktijk blijkt de drinkwatervoorziening lang niet altijd optimaal te zijn, terwijl ook de kwaliteit van het water meer aandacht behoeft. Bestaande normen besteden vooral aandacht aan het aantal drinkbakken en de capaciteit van aanvoerleidingen. Bij nieuwbouw worden vaak relatief kleine bakken met grote wateraanvoer geplaatst. Voor een optimale plaatsing en hygiëne van de bakken in de stal, en voldoende capaciteit om gelijktijdig te kunnen drinken schiet de bestaande kennis te kort.
Naast de overdracht van kennis over huisvesting is er een tweeledige onderzoeksvraag:
· Hoe kan de ligboxenstal wat betreft loopvloeren, ligplaatsen en drinkwatervoorziening zo welzijnsvriendelijk mogelijk worden ingericht, rekening houdend met economie, milieu en hygiëne
· Wat is de betekenis van verminderde synchronisatie voor het dierwelzijn, hoe kunnen welzijnsproblemen als gevolg van verminderde synchronisatie in de praktijk worden aangepakt
[Belang voor de melkveehouderij]:
Goed dierwelzijn is een voorwaarde voor de Nederlandse melkveehouderij om maatschappelijk geaccepteerd te kunnen blijven produceren. Daarnaast kan een goed welzijn door beter presteren van de dieren geld opleveren. De meeste Nederlandse melkkoeien worden gehuisvest in ligboxenstallen. Deze stallen kennen wat betreft welzijn enkele knelpunten, terwijl zoals gemeld in het rapport Belang van weidegang de tijd die de dieren op stal doorbrengen toeneemt. Dit onderzoek draagt bij aan de oplossing van deze knelpunten en bevordert daarmee het welzijn van het melkvee. De resultaten van het onderzoek zijn voor het merendeel van de Nederlandse melkveehouders toepasbaar.
[Doel]:
Melkveehouders kunnen door gebruik te maken van de resultaten van dit onderzoek het welzijn van hun melkkoeien verbeteren. Tevens kunnen veehouders hiermee goede afwegingen maken bij investeringsbeslissingen.
[Resultaat en afbakening]:
De bestaande kennis over welzijnsvriendelijke huisvesting wordt in een brochure bijeengezet. De resultaten van het onderzoek naar loopvloeren, ligplaatsen, desynchronisatie en drinkwatervoorziening worden in rapporten en artikelen in de vakpers gepubliceerd. Tevens komt informatie beschikbaar via de website van het PV.
[Methode]:
Welzijnsvriendelijke loopvloeren worden in samenwerking met stalinrichters in vergelijkende experimenten getoetst. Onder meer worden een standaard betonnen roostervloer, een roostervloer met rubbertoplaag, een geprofileerde dichte vloer en een dichte vloer met zachte bovenlaag onder onderling vergeleken. Beoordeeld worden de klauwgezondheid, de hardheid van de klauwen, de begaanbaarheid, emissie en hygiëne. Ligboxen die bijdragen aan verbeterd welzijn, zoals ligboxen met meer flexibele afscheidingen of ligboxen met minder afscheidingen, worden met het bedrijfsleven ontwikkeld en experimenteel getoetst. Behalve van experimentele ligbedden wordt van ligbedden met zand, zowel met als zonder autobanden, experimenteel vastgesteld in hoeverre ze bijdragen aan het welzijn. De ligplaatsen worden beoordeeld aan de hand van voorkeursonderzoek, liggedrag en hygiëne. Met betrekking tot drinkplaatsen wordt via experimenteel onderzoek vastgesteld hoe en met welke capaciteit deze in de stal moeten worden gepositioneerd. Daarbij wordt per drinkplek vastgelegd hoeveel water er wordt opgenomen en hoe de opname over de dag is verdeeld. De gevolgen van verminderde capaciteit om gelijktijdig te kunnen drinken voor de wateropname en het voorkomen van agressief gedrag worden via experimenteel onderzoek vastgesteld. Ook wordt de waterkwaliteit en de reinheid van de drinkbakken beoordeeld. Verder wordt de betekenis van verminderde synchronisatie van vreten voor welzijn experimenteel bepaald op grond van zowel gedragsveranderingen als parameters als hartslag en hormoonniveaus. Indien het onderzoek aanwijzingen oplevert dat desynchronisatie nadelig is dan worden tevens handvatten gegeven hoe deze nadelen in de praktijk kunnen worden ondervangen.
[Literatuur]:
Concept PV-rapport Huisvesting van melkvee: knelpunten uit het oogpunt van welzijn . PraktijkRapport Rundvee 14 Belang van Weidegang , A. van den Pol Van Dasselaar e.a., September 2002

Related organisations

Secretariat	Wageningen UR Livestock Research (WUR)
Financier	Dutch Dairy Board (PZ)

Related people

Project leader	Ir. W. Ouweltjes

Classification

A22000	Animal husbandry
D22300	Animal ethology, animal psychology