KNAW

Onderzoek

Professionalisme in de tang? Een onderzoek naar de impact van Nieuw...

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Professionalisme in de tang? Een onderzoek naar de impact van Nieuw Publiek Management op de manieren van werken en werkrelaties van artsen in het publieke domein
Looptijd 09 / 2003 - 09 / 2007
Status Afgesloten
Dissertatie Ja
Onderzoeknummer OND1306744
Leverancier gegevens promovendus

Samenvatting

De laatste decennia trachten verschillende actoren, zoals overheid, beroepsorganisaties en verzekeraars meer grip te krijgen op het professioneel handelen. Via voorschriften, controle(metingen) en prioriteiten pogen zij aan te sturen op meer vraaggerichtheid, transparantie en (kosten)effectiviteit. Voor artsen binnen het publieke domein, zoals huisartsen en verzekeringsartsen, is het karakter van de veranderingen opmerkelijk te noemen. Binnen deze werksoorten zijn de beroepsbeoefenaren gewend aan een relatief grote autonomie in handelen en werkinrichting. De dominante controle over werk door de beroepsgroep, ook wel "professionalisme" genoemd (Johson, 1972; Freidson, 1994), wordt traditioneel geassocieerd met een hoogwaardige, onafhankelijke dienstverlening. Kenmerkend voor medisch professionalisme zijn: individuele autonomie binnen professionele normen, egalitarisme, solidariteit en dominantie.
Deze manieren van werken zou door nieuwe vormen van sturing en controle en bestuurlijke actoren in het publieke domein worden beïnvloed. Sommige critici van NPM stellen dat de positie van professionals binnen haar werkomgeving deprofessionaliseert (Tonkens, 2003), met negatieve consequenties voor de kwaliteit van werk en motivatie van professionals.
Freidson (1984, 1994, 2001) ziet eerder gevaar in verstoorde werkrelaties binnen de professie; de professie zou door formalisering van sturing en controle uiteenvallen in hiërarchische segmenten en concurrerende groepen. Tegelijkertijd geldt echter dat professionals zich niet makkelijk laten beïnvloeden (Lipsky, 1980; Freidson, 1994, 2001) en bovendien voortdurend professionaliseren om controle over werk te bemachtigen (Abbott, 1988); zij zijn geen passieve actoren. Daarbij geldt enige nuancering van de deprofessionaliseringsthesis daar medische professionals in het publieke domein zeer verschillend zijn, qua taak en qua machtspositie op politiek niveau en op de werkvloer. Niet alle professionals worden even sterk omgeven door nieuwe sturings-en controleconstellaties; het is mogelijk dat sommige professionals binnen nieuwe werkrelaties meer mogelijkheden hebben om zich te professionaliseren dan we dachten. Daarnaast geldt dat we niet precies weten hoe de (directe) bestuurlijke omgeving (gevestigde) professionals bejegent; zijn deze actoren ook niet meer bezig met eigen taakdomeinen af te bakenen dan met controle over professionals?
De vraag is hoe de interactie tussen professionals en haar bestuurlijke omgeving verloopt. Het doel is niet alleen inzicht te geven in spanningen en samenwerking in deze interactie en deze te verklaren, wat in bestuurlijke zin zo haar waarde heeft om te weten, maar ook te zien in hoeverre het concept 'medisch professionalisme' en haar kenmerken evolueren met NPM.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Classificatie

A70000 Volksgezondheid en gezondheidszorg
A81000 Arbeid
A88000 Openbaar bestuur en beleid
D42200 Bestuurskunde
D43000 Economische wetenschappen

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie