KNAW

Research

Consistency and the unexpected

Pagina-navigatie:


Update content


Title Consistency and the unexpected
Period 05 / 2005 - 06 / 2009
Status Completed
Dissertation Yes
Research number OND1311352
Data Supplier Kurt Lewin Instituut

Abstract (NL)

Mensen hebben een sterke behoefte aan consistentie, voorspelbaarheid en controle. Ze voelen zich goed als de werkelijkheid overeenkomt met hun verwachtingen. Maar wat als de werkelijkheid nog beter is dan verwacht? Overweegt het plezierige gevoel van het positieve of het onplezierige gevoel van het onvoorspelbare? De psychologe Marret Noordewier onderzocht als eerste systematisch het effect van het onverwachte. Ze liet bijvoorbeeld proefpersonen een stukje kaas proeven dat in werkelijkheid gemaakt was van marsepein. Of ze vertelde aan proefpersonen over een zeer onvriendelijke persoon, die in werkelijkheid juist erg aardig bleek te zijn. De experimenten van Noordewier tonen aan dat mensen in eerste instantie inderdaad negatief reageren op onverwachte uitkomsten ook al is deze uitkomst positief. Zelfs mensen die marsepein erg lekker vinden trekken dus een vies gezicht bij het eten van een blokje kaas dat in werkelijkheid marsepein blijkt te zijn. Loslaten Maar mensen voelen zich wel goed over onverwacht positieve uitkomsten wanneer ze hun verwachtingen kunnen loslaten en zich richten op de realiteit. Dit loslaten kost echter tijd en motivatie. Dat is in de ene situatie makkelijker dan in andere en sommige mensen zijn er beter in dan andere. Een voorbeeld: mensen die een sterke behoefte aan structuur en consistentie hebben, reageren negatiever op een aardige skinhead dan mensen die meer oog hebben voor de persoon achter het stereotype. Of: mensen met een beperkte cognitieve capaciteit (mensen die 'druk' in hun hoofd zijn, doordat ze bijvoorbeeld veel tegelijk moeten doen of onder tijdsdruk staan) voelen zich beter als ze zoals verwacht falen dan wanneer ze onverwacht succesvol zijn. De resultaten ondersteunen volgens Noordewier de theorie dat reacties op de consistentie van een gebeurtenis meer automatisch en primair zijn dan reacties op de positieve of negatieve aard van de gebeurtenis. Het duurt dus even voordat mensen onverwacht positieve uitkomsten kunnen waarderen.

Related organisations

Related people

Researcher Dr. M.K. Noordewier

Classification

A85300 Leisure activities
D51000 Psychology
D67000 Leisure and recreation studies

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation