KNAW

Onderzoek

KB-04 Duurzame landbouw

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel KB-04 Duurzame landbouw
Looptijd 09 / 2005 - onbekend
Status Lopend
Onderzoeknummer OND1313280

Samenvatting

Achtergrond:
De beleids- en marktdoelstellingen waar het kennisbasisthema Duurzame Landbouw op aansluit zijn het komen tot een de duurzame ontwikkeling van agroproductieketens in de wereld. Duurzame ontwikkeling betekent in dit verband dat de landbouw internationaal concurrentiekrachtig is, dat er een gering beroep wordt gedaan op eindige grondstoffen, dat de effecten op het milieu minimaal zijn, dat de productie sociaal en maatschappelijk verantwoord is, en dat de producten van hoge kwaliteit zijn, zowel in Nederlandse productieketens als in internationale.
Wageningen UR kan met een sterke basiskennis over duurzame ontwikkeling van landbouw bijdragen aan innovaties in het bedrijfsleven en bouwstenen leveren voor ontwikkeling, implementatie en monitoring van toekomstig beleid.
Duurzame ontwikkeling op het gebied van product- en productie-innovaties betekent een veilige productiewijze en minimalisering van het gebruik van eindige grondstoffen als water en fossiele energie en van emissies van nutriënten en pesticiden naar grondwater, oppervlaktewater en atmosfeer. Ook is beperking van de hoeveelheid ruimte die nodig is voor de productie belangrijk om ruimte in het landelijk gebied te scheppen voor andere functies dan de landbouw. Voor het bedrijfsleven is het van belang dat er efficiënt en kosteneffectief wordt geproduceerd en dat er aan landbouwproducten een toegevoegde waarde wordt gegeven.
Robuuste plantaardige en dierlijke productiesystemen zijn van belang omdat deze systemen als gevolg van hun relatief hoge intrinsieke weerbaarheid minder vatbaar zijn voor ziekten en plagen waardoor het gebruik van gewasbeschermings- en diergeneesmiddelen kan worden beperkt. Het biedt aan het bedrijfsleven de mogelijkheid om meer maatschappelijk verantwoord te produceren. Het bedrijfsleven heeft hier baat bij omdat overheden en consumenten in toenemende mate eisen dat producten op duurzame wijze totstandkomen.

Doel van het onderzoek
De Nederlandse agrosector is een sterke, internationaal georiënteerde sector. De bijdrage aan de Nederlandse handelsbalans is 40 miljard op een totaal van 140 miljard. Om deze sterke positie te behouden dan wel te verstevigen is een licence to produce en een licence to deliver nodig. In de naoorlogse periode van wederopbouw is de landbouw sterk gericht geweest op verhoging van de efficiëntie van de productie. Veredelings- en fokprogramma s hebben geleid tot hoogproductieve gewassen en dieren, maar ook tot een sterke verenging van de genenpool. Dit heeft geleid tot plantaardige en dierlijke productiesystemen die kwetsbaar zijn voor externe invloeden zoals pathogenen en extreme weersinvloeden. Toekomstige productiesystemen zullen op een andere leest geschoeid moeten worden door middel van robuuste gewassen en dieren. Dit vereist innovaties op het gebied van veredeling en fokkerij voor het screenen en selecteren van het juiste uitgangsmateriaal met de gewenste genetische achtergrond. Met de huidige productiewijzen worden doelstellingen op het gebied van milieu (zoals op het gebied van gewasbescherming, nutriëntenmanagement en energie) niet gehaald en wordt een aanslag gepleegd op de natuurlijke hulpbronnen water, bodem en fossiele energie. Bovendien maakt de samenleving in toenemende mate aanspraak op de schaarse ruimte en de wenselijke kwaliteit daarvan voor nieuwe functies en diensten: recreatie, rust, zorg, stilte en ruimte, waterbeheer, natuurbescherming en milieuregulatie.
Mondiaal gezien nemen de wereldbevolking en de gemiddelde levensstandaard toe. Meer mensen zullen meer gaan consumeren, maar het areaal landbouwgrond neemt af. Voldoen aan de toekomstige voedselbehoefte en de gewenste duurzame ontwikkeling van de voedselproductie is uitermate urgent.
Centraal doel van het KB-thema Duurzame Landbouw is daarom het ontwerpen van toekomstgerichte concepten voor agrosystemen in regionale, nationale, Europese en mondiale context die voldoen aan aspecten van duurzame ontwikkeling: People, Planet en Profit (de drie duurzaamheids-P s) vanuit sociaal-culturele en maatschappelijke waarden.
We zetten in op twee oplossingsrichtingen: 1) het verduurzamen van productiewijzen (inputs minimaliseren en hergebruik stimuleren, milieuverliezen minimaliseren, maatschappelijk geaccepteerde productiewijzen ontwikkelen) en 2) het geven van toegevoegde waarde aan de outputs van de landbouw. Voor deze innovaties is de inzet van kennis en technologie erg belangrijk. Er zijn product- en productieprocesinnovaties nodig en er moeten systeeminnovaties komen om hardnekkige knelpunten op te lossen op het gebied van het mest- en mineralengebruik, de inzet van chemische bestrijdingsmiddelen, het gebruik van fossiele energie en de weerbaarheid van agroproductiesystemen. Voor ontwikkelingslanden is het uitermate urgent om technologische doorbraken te ontwikkelen waarmee de voedselzekerheid sterk toeneemt.

Publicaties bij dit programma zijn beschikbaar via deze link

Samenvatting (EN)

Publications of this programme are available here

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Contactpersoon Ir. C.L.M. de Visser

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Classificatie

A20000 Plantaardige productie en dierlijke productie
D22400 Ecologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie