| In het onderzoeksproject 'Under construction: the genesis of public value systems' gebruiken drie promovendi corruptieschandalen om het veranderend normbesef in relatie tot publieke waarden te traceren. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Michel Hoederboom (Faculteit Sociale Wetenschappen, Vrije Universiteit) voor de periode 1650-1750 en Toon Kerkhoff (Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Leiden) voor de periode 1750-1850. Ik neem aan de Faculteit der Letteren van de Vrije Universiteit de periode 1850-1950 voor mijn rekening. Het onderzoek naar corruptieschandalen is een uitstekende manier om meer te weten te komen over veranderend normbesef en publieke waarden. De opvattingen hierover blijven namelijk vaak impliciet. Hetgeen men daarentegen als onacceptabel aangemerkt, wordt vaak wel publiekelijk aan de orde gesteld. Het corruptieschandaal is een van de momenten waarop dat gebeurt. Vier invalshoeken spelen een belangrijke rol in het onderzoek. Ten eerste kijk ik naar de manier waarop morele autoriteiten oordeelden over publieke waarden. Denk hierbij aan toonaangevende filosofische, theologische en juridische handboeken uit de periode. Ten tweede komt de publieke opinie aan bod. Hoe reageerde het publiek op de geselecteerde corruptieschandalen? Wat zegt dit over de verwachtingen die men had van het openbare bestuur? Ten derde behandel ik de toepassing van het recht in de corrup-tiezaken. Hoe ontwikkelde zich de wetgeving op het gebied van corruptie en fraude en wat is de relatie tot veranderend normbesef? Tenslotte kijk ik naar de gangbare regels in het openbare bestuur. Een veelheid aan bronnen komt hiervoor in aanmerking, zoals officiële rapporten, egodocumenten en wellicht zelfs oral history. |
