KNAW

Onderzoek

Natuurrealisatie Zandmaas

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Natuurrealisatie Zandmaas
Looptijd 2003 - onbekend
Status Afgesloten
URL http://www.maaswerken.nl/
Onderzoeknummer OND1315764

Samenvatting

[Inleiding]:
De zandmaas is het deel van de Maas vanaf Roermond tot aan Den Bosch. Na de wateroverlast in 1993 en 1995 zijn door Rijkswaterstaat tientallen ingrepen riviermaatregelen voor de Maas uitgewerkt met als doel hoogwaterbescherming, natuurontwikkeling en verbetering van de vaarroute.
In het kader van hoogwaterbescherming wordt gewerkt aan rivierverdieping en -verbreding, hoogwatergeulen, nevengeulen, retentiebekkens en de ophoging van kades. Om natuurontwikkeling te stimuleren worden onder andere natuurvriendelijke oevers aangelegd en hoogwatergeulen en nevengeulen gegraven. Deze geulen bieden naast hoogwaterbescherming namelijk ook ruimte aan de terugkeer van een keur aan planten- en diersoorten.
Pakket I omvat de maatregelen die nu zijn vastgelegd in het Tracébesluit Zandmaas/Maasroute en het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) Zandmaas. Voor deze maatregelen is nu geld beschikbaar. De nadruk ligt in dit pakket op de hoogwaterbescherming. Natuurontwikkeling lift mee waar mogelijk. De uitvoering van Pakket I is in handen van RWS Maaswerken. Voor meer informatie over dit pakket, zie www.maaswerken.nl.
Pakket II richt zich op natuurontwikkeling (circa 1.500 ha.). Daarnaast leveren de maatregelen uit dit pakket nog een beperkte bijdrage aan de hoogwaterbescherming. Voor dit pakket is de financiering, totaal honderden miljoenen euro's, nog niet rond. Een gedeelte van pakket II wordt nu gefinancierd door LNV én uitgevoerd onder regie van provincie Limburg: Natuurrealisatie Zandmaas.
[Actueel]:
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft toegezegd EUR 30-35 miljoen vrij te maken voor een beperkt aantal delen van Zandmaas pakket II. Hiermee moet ruim 500 ha natte natuurontwikkeling langs de Zandmaas worden gerealiseerd. Dit kan ongegraven natte natuur zijn maar ook gegraven. Bijvoorbeeld de aanleg van nevengeulen om stuwen heen of de aanleg van hoogwatergeulen. Deze nieuw aan te leggen geulen vormen kraamkamers voor vis en op de oevers ontwikkelen zich nieuwe ooibossen en moerasvegetaties. In de droge zomerperioden stroomt schoon kwelwater vanuit de oude zandduinen de geulen in. Hierdoor kan een bijzondere plantengroei van kranswieren en rivierpioniers terugkeren. Zoveel als mogelijk worden maatregelen voor hoogwaterbescherming meegenomen.
LNV heeft 1 januari 2006 de regie over deze gelden aan de provincie Limburg overgedragen. Dit is vastgelegd in de Overeenkomst Natuurrealisatie Zandmaas, getekend 7 december 2005 door gedeputeerde Dhr. G. Driessen en de Minister van LNV dhr. C. Veerman.
De DLG was in opdracht van LNV in 2004-2005 bezig met de planvorming voor deze natte natuur. Ook met de overdracht van de regie naar de provincie, blijft DLG hieraan werken. Nu in opdracht van de provincie Limburg. 25 april 2006 hebben gedeputeerde M. Vestjens en DLG accountmanger J. van Rheenen de inzet van DLG voor Zandmaas in een overeenkomst vastgelegd.
[Kerngegevens]:
Locatie:
Zandmaas, het deel van de Maas vanaf Roermond tot aan Den Bosch.
Uitvoeringsduur:
Het gehele project Natuurrealisatie Zandmaas heeft een uitvoeringsduur tot 2015. In 2004 en 2005 zijn perspectiefvolle riviermaatregelen geselecteerd. In 2006 worden deze tot concrete inrichtingsplannen uitgewerkt. Ook start de grondverwerving in die gebieden waar dit nog niet vanuit een ander kader door de overheid gebeurt. De uitvoering van de eerste riviermaatregel kan dan mogelijk eind 2006 starten.
[Projectdoel]:
Het gehele project Natuurrealisatie Zandmaas omvat grondverwerving en inrichting van 460 ha extra natuur langs de Maas inclusief de inrichting van de nevengeulen Belfeld-West (Baarlo) en Sambeek-Oost (Afferden).
[Aard werkzaamheden DLG]:
In 2004 en 2005 heeft DLG zeven perspectiefvolle riviermaatregelen geselecteerd uit Pakket II en uit een regioconsultatie. Dit op basis van de criteria ecologie, kosten, uitvoerbaarheid en waterstandsdaling. Zie kaart Voor de drie nevengeulen om de stuwen en de twee hoogwatergeulen in Venlo heeft DLG onderzoeken gedaan naar archeologie, kabels en leidingen, explosieven, bodemkwaliteit, delfstoffen, hydrologische effecten, flora en fauna en morfologische effecten.
In 2006 werkt DLG een vijftal riviermaatregelen uit tot concrete inrichtingsplannen. Dit tesamen met relevante partijen in de betreffende gebieden. Voor andere riviermaatregelen doet DLG relevante studies en gebiedsuitwerkingen. Ook is in 2006 gestart met de grondverwerving, goed afgestemd met lopende grondverwervingstrajecten. Daarnaast adviseert DLG de provincie bij de te kiezen strategie en bij aanbestedingen- en staatsteunaspecten. Ondersteuning vindt plaats op het gebied van GIS (kaarten) en rapportages.
[Werkwijze project]:
De activiteiten van DLG in 2006 zijn erop gericht dat de provincie Limburg tweede helft 2006 voldoende informatie heeft om tot besluitvorming te komen over de uitvoering van de diverse riviermaatregelen. Concreet betekent dit: tesamen met relevante partijen inrichtingsplannen opstellen voor de nevengeulen Stadsweide Roermond, Belfeld-West (Baarlo) en Sambeek-Oost (Afferden) tesamen met relevante partijen inrichtingsplannen opstellen voor de hoogwatergeulen Raaijweide en Venlo-Velden (beiden in Venlo) grondverwerving in het gebied rond de Zandmaas (afgestemd met grondverwerving voor Zandmaaspakket I en andere doelen zoals reguliere EHS) een bijdrage leveren aan de Verkenning van de reactivering van de oude maasarm Broekhuizenvorst door Habiforum in de vorm van het leiden en faciliteren van de ambtelijke klankbordgroep. in nauwe afstemming met de provincie een bijdrage leveren aan de uitwerking van de hoogwatergeulen Grubbenvorst en Ooijen, het vervolg op de Verkenning door Habiforum en de mogelijke start van de uitvoering van een van de maatregelen.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Ir. M.E.G. Berghs

Classificatie

A12000 Oppervlaktewater en grondwater
A14000 Natuur en landschap
A61000 Ruimtelijke ordening
D65000 Planologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie