KNAW

Research

Biography Willem Schermerhorn

Pagina-navigatie:


Update content


Title Biography Willem Schermerhorn
Period 09 / 2005 - 08 / 2010
Status Completed
Research number OND1320070
Data Supplier Biografie Instituut

Abstract (NL)

Lang zag het ernaar uit dat de boerenzoon Willem Schermerhorn niet door een politieke, maar door een wetenschappelijke loopbaan bekendheid zou verwerven. Reeds op 31-jarige werd hij hoogleraar aan de Technische Hogeschool te Delft; als pionier van de luchtkartering zou hij internationale erkenning vinden. Maar aan het einde van de jaren dertig raakte hij zijdelings bij de politiek betrokken, toen hij voorzitter werd van Eenheid door Democratie, een beweging die zich tot taak stelde de opmars van de nsb tot staan te brengen. Aan dit 18 voorzitterschap had Schermerhorn zijn opsluiting tijdens de bezetting, met vele andere vooraanstaanden, in het gijzelaarskamp in Sint Michielsgestel te danken. Hier werd Schermerhorn leider van de gijzelaars; onder hen ontstond het idee dat hij de geschikte figuur zou zijn om als premier inhoud aan de politieke en maatschappelijke vernieuwing na de bevrijding te geven. In de vroege zomer van 1945 benoemde koningin Wilhelmina hem, samen met Willem Drees, tot formateur van een kabinet van ?Herstel en Vernieuwing?; Schermerhorn werd minister-president. In het jaar waarin Schermerhorn premier was, kwam ook de Partij van de Arbeid tot stand, als belichaming van de vernieuwing op politiek terrein. Maar bij de Kamerverkiezingen van 1946 bleek dat deze vernieuwing slechts door een minderheid van de Nederlandse bevolking werd gewenst; ook op politiek terrein keerden de vooroorlogse verzuilde kaders terug. Schermerhorn kon niet terugkeren als minister-president en ook was er voor hem geen andere post in het nieuwe kabinet weggelegd. Als voorzitter van de Commissie Generaal werd hij naar Nederlands- Indiƫ gezonden om in overleg met de leiders van de Republik Indonesia een vreedzame oplossing voor het dekolonisatievraagstuk te vinden. Zo kwam in november 1946 het akkoord van Linggadjati tot stand. Maar doordat beide partijen zich niet aan de bepalingen van het akkoord hielden, mislukte Schermerhorns politiek, en werd door Nederland toch voor een gewelddadige ?oplossing? gekozen in de vorm van de eerste ?politionele actie? (juli 1947). Daarmee was Schermerhorns politieke rol uitgespeeld; na zijn terugkeer naar Nederland waren er geen belangrijke politieke functies meer voor hem weggelegd en besloot hij naar de wetenschap terug te keren. Pas de publicatie, in 1970, van het dagboek dat Schermerhorn in 1946-1947 in Batavia had bijgehouden, deed de belangstelling voor zijn persoon - tijdelijk -terugkeren.

Related organisations

Related people

Researcher Dr. H.J. Langeveld
Project leader Prof.dr. J.W. Renders

Classification

A87000 Political relations and international relations
A88000 Public administration and policy
D42000 Political and administrative sciences

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation