| Het tweede onderzoeksproject van de sectie Kritische Organisatie- en Interventiestudies (KOIS) hangt nauw samen met het eerste. De aandacht richt zich op (marktgeoriënteerde) organisaties die in de hedendaagse samenleving een steeds belangrijker rol spelen en toebedeeld krijgen. Tegen de achtergrond van actuele discussie binnen de sociale, politieke en organisatietheorie richt dit project zich op vragen rond humaniteit, integriteit en duurzaamheid in (commerciële) organisaties. De begrippen humaan en humanisering nemen vanouds een belangrijke plaats in binnen de organisatietheorie en de daarmee verbonden managementpraktijken, met name in de vorm van human resources management. De functie daarvan is echter zowel op theoretisch als op praktisch niveau uiterst ambivalent. Deze notie verwijst namelijk niet alleen naar mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling en ontplooiing van talenten en competenties, maar wordt in de praktijk ook vaak als dekmantel gebruikt voor geraffineerde vormen van disciplinering en professionele manipulatie. Bovendien is zij doorgaans ingebed in centralistische en instrumentele managementmodellen, waarin planning, controle en maximalisering van shareholder value de belangrijkste waarden vormen. Het onderzoek binnen dit project wil wetenschappelijke gefundeerd kritisch weerwerk bieden tegenover dergelijke instrumentele managementperspectieven en achterliggende organisatietheorieën. Leidraad daarbij zijn postmodern geïnspireerde, op macht, zingeving en esthetische sensibiliteit betrokken organisatietheorieën; de kritische theorie van de Frankfurter Schule (Habermas 1984) en daarbij aansluitende perspectieven zoals dat van Argyris (Argyris 1970, Argyris & Schön 1974, Argyris & Schön 1978), en het complexiteitsdenken (Lissack & Roos 1999). Verbindende elementen in het project zijn vragen rond integriteit en morele oordeelsvorming en adequate vormen van omgang met macht en politieke besluitvorming. Verbindende schakel tussen dit onderzoeksproject en kritische interventiestudies is de vraag naar maatschappelijk verantwoord, duurzaam ondernemen en de daarmee verbonden verschuiving van overheidstaken naar andere maatschappelijke partijen, in het bijzonder het bedrijfsleven. Hier ligt ook een belangrijke link naar het derde onderzoeksproject: morele educatie en democratisch burgerschap. Democratisch burgerschap komt binnen kritische organisatiestudies aan de orde in het kader van kritische analyses van mondialiseringsprocessen en de rol die internationale organisaties en NGO s daarbij (zouden kunnen) spelen. |
