KNAW

Research

Dutch Literature and the literary field in the United Kingdom of the...

Pagina-navigatie:


Update content


Title Dutch Literature and the literary field in the United Kingdom of the Netherlands 1815-1830: interaction and differentiation
Period 01 / 2007 - 10 / 2011
Status Current
Dissertation Yes
Research number OND1322017
Data Supplier Onderzoeker

Abstract (NL)

Zelden zal een actiever literair integratiebeleid zijn gevoerd als in het tijdvak 1815-1830, toen Noord- en Zuid-Nederland tot één natie aangesmeed dienden te worden. Deze periode van het Verenigd Koninkrijk (Nederland met de Zuidelijke Nederlanden) kenmerkte zich immers niet slechts door staatkundige eenheid, maar ook door een ac-tieve taal- en cultuurpolitiek vanwege de Nederlandse overheid die was gericht op een volledige versmelting van twee landen met een nochtans zeer verschillend politiek en cultureel verleden. Over de taalpolitiek van Willem I is al uitvoerig gepubliceerd, maar nog nooit werd grondig nagegaan in hoeverre die verlichte en doordachte politiek ook consequenties had voor de ontwikkeling van de Nederlandse literatuur, vooral in het aangehechte Zuiden. Nederland voerde een propagandacampagne ter bevordering van het nationale samenhorigheidsgevoel. De algemene verspreiding van de Neder-landse taal was daarbij het middel bij uitstek. Maar de Zuidelijke landgenoten werden ook aangezet tot een actieve deelname aan de culturele tradities en praktijken die zich in de Nederlanden hadden ontwikkeld. Het effect hiervan voor de literatuur is nog nooit systematisch onderzocht. Het gaat nochtans om een cruciale fase in de geschie-denis van de Nederlandse letterkunde waarin de interferentie tussen Noord en Zuid ac-tief werd nagestreefd. Niet alleen moet daarbij worden gedacht aan de belangrijke po-sitie van Nederlandse filologen, academici en geleerden in het Zuid-Nederlands on-derwijs (Deprez 1989), maar ook aan literaire contacten, samenwerkingsverbanden, stimuli in de sector van uitgeverijen en drukkerijen, steun aan auteurs, lidmaatschap van of subsidies aan literaire genootschappen, tijdschriften en leesgezelschappen. Heeft die actie uit het Noorden een sturende invloed gehad op de ontwikkeling van een Nederlandstalige literaire markt in het Zuiden? Heeft die de productie van literatuur effectief bevorderd en in welke mate of zin? Is er ook sprake van een beweging van Zuid naar Noord? Om deze algemene vraagstelling tot een werkbaar onderzoeksplan om te bouwen, wordt het onderzoek gesplitst in twee onderdelen (Noord en Zuid), tel-kens benaderd vanuit drie invalshoeken (productie, distributie, consumptie van litera-tuur). Het onderzoek zal enerzijds betrouwbare kennis opleveren over een cruciale pe-riode van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. De resultaten kunnen anderzijds een bijdrage leveren aan het onderzoek naar de ideologie omtrent het eigene van de cul-tuur van Nederland en Vlaanderen. Al lang klinkt de eis om het onderzoek van de Ne-derlandstalige literatuur van de negentiende eeuw te laten aansluiten bij de methodolo-gisch onderbouwde vernieuwde internationale studie van de negentiende-eeuwse lite-ratuur die rekening houdt met alle aspecten van de literaire communicatie: dat betekent naast tekststudie, ook studie van het auteurschap, de uitgeverij en het leespubliek (pro-ductie, distributie en consumptie), ook de verhouding met andere culturele activiteiten wordt onderzocht, i.c. met de van overheidswege gesteunde filologie. In Nederland is met deze benadering een aanvang gemaakt, wat het Zuiden betreft, is de achterstand groot. Die achterstand geldt a fortiori voor de periode van het projectvoorstel: 1815-1830. In deze periode was er sprake van een intense interferentie in het literaire do-mein tussen Noord en Zuid. Wij weten dat er professionele aanwezigheid was van Ne-derlanders in het onderwijs in het Zuiden of dat er Nederlanders in het Zuiden een open literaire kritiek bedreven en propageerden, zoals L. Visscher en J.J.F. Wap. Hun reële invloed op de ontwikkeling van de literatuur in het Zuiden is evenwel niet vanuit een hedendaags methodologisch model volledig in kaart gebracht. Dat geldt ook voor de publicaties van Nederlanders in het Zuiden, hun participatie aan het verenigingsle-ven, hun voorbeeldfunctie en receptie. In hoeverre bleek de Noord-Nederlandse poli-tiek in staat het culturele leven elders te beïnvloedden? Deze vragen staan in het onderzoek centraal.

Related organisations

Other involved organisations

Universiteit Antwerpen, prof. P. Couttenier
Koninklijke Bibliotheek Brussel, dr. J. Pauwels

Related people

Project leader Prof.dr. E.A. Kuitert
Doctoral/PhD student Drs. J. Weijermars

Classification

D36200 Germanic language and literature studies

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation