| In de radiotherapie van prostaatkanker is gebleken dat het verhogen van de stralingsdosis tot betere bestrijding van de ziekte leidt. Echter, met het verhogen van de stralingsdosis op de prostaat, neemt ook het risico op bijwerkingen toe, zoals bloedingen in de endeldarm en problemen bij het plassen. In het kader van een vorig KWF-project is in het UMC Utrecht een behandelmethode ontwikkeld waarmee de dosis in de prostaat verhoogd kon worden zonder nabijgelegen gezonde structuren verder te belasten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van complexe bestralingsbundels, waarvan de vorm en intensiteit met behulp van een computer wordt geoptimaliseerd. Om tijdens de dagelijkse bestraling de positie van de prostaat precies te bepalen, worden voor de behandeling gouden staafjes van 5 mm lengte in de prostaat ingebracht. Deze staafjes worden afgebeeld tijdens de bestraling. Hiermee is de nauwkeurigheid van de behandeling sterk toegenomen. Sinds 2001 zijn in het UMC-Utrecht meer dan 500 patienten op deze manier behandeld. Met de ervaring die is opgedaan willen we nu de volgende stap maken en dosis in de tumor verder verhogen. Hiervoor zullen op drie punten verbeteringen worden gezocht: In de eerste plaats zullen we een combinatie van CT en MRI scans gebruiken om de prostaat en de tumor zo goed mogelijk af te beelden. Hiermee kunnen we het bestralingsgebied nauwkeuriger identificeren. In de tweede plaats zal de dagelijkse positionering worden verbeterd. Op dit moment lukt het om de prostaat gemiddeld over de hele behandeling precies goed te bestralen. Echter, van dag tot dag zijn nog steeds afwijkingen mogelijk. Ook blijkt dat tijdens de bestraling de prostaat kan bewegen, waardoor het effect van een goede positionering deels verloren gaat. Met de gouden staafjes kunnen op verschillende momenten tijdens de bestraling opnamen worden gemaakt om de positie te controleren en zo nodig aan te passen. In de derde plaats zal de precisie van de bestralingsbundels worden vergroot. Om de dosis juist op de achterkant van de prostaat te richten, en de dichtbij gelegen endeldarm te sparen, moeten hele kleine bestralingsveldjes gegeven kunnen worden, waarvan de vorm precies wordt bepaald. Hiervoor zullen we gebruik maken van het bestralingstoestel met een zogenaamde mini-multi-leaf collimator, dat sinds 2005 op onze afdeling aanwezig is. De nieuwe techniek zal in de projectperiode ingevoerd worden in de kliniek. Met deze techniek zal de dosis in de prostaat tumor sterk worden verhoogd, terwijl de complicaties beperkt blijven. Om in de toekomst de resultaten van de nieuwe behandeling te kunnen vergelijken, zal in het project ook een uitgebreide analyse van de gegevens van de afgelopen 500 patienten worden uitgevoerd. Hiermee kunnen we objectief de vorderingen in kaart brengen die de radiotherapie heeft gemaakt bij het bestrijden van prostaatkanker. |
