| In de afgelopen jaren heeft het onderzoek naar de politieke geschiedenis in Nederland een vernieuwing ondergaan door onder andere het NWO-programma De Natiestaat. Politiek in Nederland sinds 1815. Onder de noemer politieke cultuur is inmiddels aandacht besteed aan vragen als: wie mag aan de politiek meedoen, over welke onderwerpen gaat de politiek, hoe ontwikkelen zich politieke begrippen en welke vorm kan en mag politieke strijd aannemen. De komende jaren zal dit onderzoek zich uitbreiden en verdiepen, bijvoorbeeld in het NWO-programma Omstreden democratie dat zich richt op de bestudering van de conceptualisering, waardering en institutionalisering van de democratie. Het programma Vertegenwoordiging en bestuur in Nederland sluit aan bij het nieuwe perspectief op de politieke geschiedenis en zal ver teruggaan in de tijd om zo de historiciteit van politieke instituties en bureaucratische praktijken beter zichtbaar te maken. Er zullen bronnen worden geïnventariseerd en ontsloten in projecten die middeleeuwen en 20e eeuw met elkaar verbinden, vanaf de bestuurlijke organisatie van het graafschap Holland en Zeeland in de Henegouwse periode tot en met de inrichting van de constitutionele staat, inclusief zijn aanpassingen. De te bewerken bronnen zullen toekomstige onderzoekers in de gelegenheid stellen niet alleen de geschiedenis van bestuurlijke instellingen te bestuderen, maar ook de rol die onderdanen c.q. burgers hadden of wensten te hebben in de vormgeving van de staat. Zo komt de verhouding tussen ingezetenen en bestuur en daarmee ook de bestuurlijke cultuur aan bod in projecten die ontstaan en ontwikkeling van ambten en instellingen in kaart brengen. Dat politiek meer is dan een verlengstuk van maatschappelijke krachten en belangen, zelfs gezien kan worden als een bedrijf met een heel eigen dynamiek, wordt zichtbaar in projecten die zich richten op de totstandkoming en wijziging van grondwetten in de periode 1795-1983. Het programma bestrijkt zeven eeuwen waarin de wisselwerking tussen samenleving en overheid de rode draad vormt. Alle projecten delen een of meer van de volgende uitgangspunten: * de te bewerken bronnen geven inzicht in de groei en organisatie van een centrale instelling; * de te bewerken bronnen geven inzicht in de vormgeving en de werking van het ambtelijke apparaat op (boven)lokaal niveau; * de te bewerken bronnen geven inzicht in de mate en de vormen van deelname van onderdanen c.q. burgers aan politiek en bestuur. De thematiek van het programma nodigt uit tot samenwerking met de wereld van het historisch onderzoek. Inmiddels zijn gezamenlijke promotieprojecten geïnitieerd met de Radboud Universiteit Nijmegen en de Universiteit van Amsterdam (UvA) en wordt er samengewerkt met onderzoekers van de Universiteiten van Amsterdam, Gent en Leiden. In één project is het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties betrokken bij de realisatie van een publicatie bestemd voor een breder publiek dan dat van onderzoekers. |
