| De vijfde eeuw van onze jaartelling is er één van cultuurbotsingen. Onder druk van de verhuizing van Germaanse stammen brokkelt de eeuwenoude eenheid en stabiliteit van het Romeinse rijk af. Oude waarden verliezen hun betekenis, nieuwe manieren van doen en denken ontstaan. Sidonius Apollinaris, Gallo-Romeins aristocraat, topambtenaar, dichter en bisschop van Clermont in de Auvergne, maakt het van dichtbij mee. Doordrenkt van het Romeinse cultuurgoed en literair hoogbegaafd, gruwt hij van de moderne barbarij. Niettemin is hij realist genoeg om te beseffen dat de nieuwe tijd om aanpassing vraagt. Joop van Waarden onderzocht brieven van Sidonius die betrekking hebben op de jaren 470-475, het hoogtepunt van dit conflict. Hij interpreteert zijn correspondentie als schrijven om te overleven', een strategie om ten tijde van politieke en culturele omwenteling het maximum aan eigen belangen en eigen waarden te behouden. Van Waarden voorziet de brieven van uitvoerig filologisch, literair en historisch commentaar en verwerkt enkele recente taalkundige ontwikkelingen. Ook doet hij voorstellen om tot een beter begrip te komen van laat-antieke correspondentie in het algemeen. Deze is naar huidige maatstaven ontoegankelijk en weinig informatief. Van Waarden laat zien hoe dat in de toenmalige setting juist een voorwaarde was om effectief te zijn. |
