| Ziekten van het zenuwstelsel, zoals bijvoorbeeld depressie of ontwikkelingsstoornissen, zijn het gevolg van ongezond werkende zenuwcellen. Promovendus Thomas Dijkmans van de afdeling Medische Farmacologie, Universiteit Leiden en LUMC deed onderzoek naar welke genen mogelijk belangrijk zijn voor de ontwikkeling van gezonde zenuwcellen. Die genen zijn mogelijk ook verantwoordelijk voor het ontstaan van ziekte, wanneer zij verstoord worden in hun werking. De ontwikkeling en het in stand houden van een goed werkend zenuwstelsel is een uitermate complex proces. Zoogdieren, zoals mensen en ratten, hebben tienduizenden genen, die in theorie allemaal een rol kunnen spelen in dit proces. Welke hiervan volgens Thomas Dijkmans waarschijnlijk een rol spelen, beschrijft hij in zijn proefschrift. Dat proefschrift verdedigt hij op 14 oktober. Door gebruik te maken van microarrays konden 27 000 genen tegelijkertijd gemeten worden in rattencellen die zich tot een soort zenuwcellen ontwikkelen (neuronale differentiatie). De microarray techniek maakt gebruik van kleine chips waarop DNA in 27 000 kleine 'spots' geprint is ©\ waarbij 1 spot de activiteit van 1 gen meet. Welke genen geactiveerd of juist gede©\activeerd worden, bleek erg afhankelijk van hoe lang de cel zich al aan het ontwikkelen was. E¨¦n van de genen die sterk werd aangezet in deze cellen was DCLK©\short, een gen dat eerder ontdekt was door dr Erno Vreugdenhil, de leider van het.onderzoeksteam waarvan Thomas Dijkmans deel uit maakt. DCLK©\short blijkt van groot belang te zijn in neuronale differentiatie en een gestoorde DCLK functie heeft onherroepelijk gevolgen voor neurogenese. De vraag was nu wat dit gen, DCLK©\short, in deze cellen precies deed. Omdat de rattencellen in plastic petri©\schaaltjes gekweekt worden, kon Dijkmans dit gen vrij makkelijk in de ontwikkelende rattencellen manipuleren. Vervolgens kon hij aantonen het gen een een sleutelrol speelt in axonale uitgroei van de bestudeerde zenuwcellen. Wanneer zenuwcellen zich ontwikkelen, groeien er lange uitlopers (axonen) uit de cellen, die belangrijk zijn voor de onderlinge communicatie tussen zenuwcellen. Door DCLK©\short kunstmatig te activeren, ontwikkelden de zenuwcellen meer uitlopers dan normaal. |
