Onderzoek

BO-04-011: Verbinding met maatschappij en omgeving

Pagina-navigatie:

Overzicht

Wijzig Onderzoekgegevens

Titel	BO-04-011: Verbinding met maatschappij en omgeving
Looptijd	01 / 2008 - onbekend
Status	Lopend
Onderzoeknummer	OND1330781

Samenvatting

Doel:
De biologische landbouw scoort hoog op het gebied van verbinding met maatschappij en omgeving. Op ruim 60% van de biologische bedrijven doet men aan verbrede landbouw, terwijl dit gemiddeld over Nederland 20% is. De verbredingsactiviteiten richten zich hoofdzakelijk op educatie, verkoop, zorg en natuurbeheer. Mogelijkheden voor biologische bedrijven om actief te zijn in de verbreding dienen te worden verruimd door te leren van de lessen van pioniers en de strategische ruimte van ondernemers te vergroten. Op biologische bedrijven is er vaak meer aandacht voor de natuurlijke omgeving en biodiversiteit op het bedrijf en bedrijven dragen vaak bij aan de natuur- en landschapswaarde. Onderzoek zou o.a. gericht moeten zijn op het verder ontwikkelen van de verbinding tussen de biologische sector en de maatschappij en omgeving en op het versterken, borgen en verwaarden van de natuurwaarde op biologische bedrijven.

Werkwijze
De volgende kennisthema s zijn gewenst:

- Strategische ruimte multifunctionele landbouw (nieuw);
- Natuur en biodiversiteit (lopend).

Het thema Strategische ruimte multifunctionele landbouw is nieuw. Samenwerking dient gezocht te worden met onderzoek in de cluster VPT bij het thema multifunctionele landbouw en de activiteiten van de Taskforce multifunctionele landbouw.

Het thema Natuur en biodiversiteit blijft gehandhaafd. Ingezet moet worden op verhoging van de bijdrage die biologische bedrijven leveren aan natuur- en landschapswaarde en biodiversiteit, het borgen van deze bijdrage en het vinden van nieuwe financieringsmechanismen voor deze prestaties

Strategische ruimte multifunctionele landbouw
Biologische bedrijven hebben een sterke positie en veel potentie binnen multifunctionele landbouw, die op zichzelf ook fors aan belang toeneemt. Het is ook in de concept kennisagenda 2008-2011 van Bioconnect geïdentificeerd als een belangrijke tweede pijler voor de biologische landbouw naast de productielandbouw

Tot nu toe is er binnen het cluster biologische landbouw en Bioconnect geen specifieke aandacht aan besteed. Voorgesteld wordt een bedrag op te nemen van k 75. Met daarbij de aanwijzing de verbinding te zoeken met het cluster VPT (BO-07) waarin multifunctionele landbouw een belangrijk thema is en waarin biologische bedrijven volop meedraaien.

Er kunnen gezamenlijke projecten worden uitgevoerd met cluster VPT: zowel inhoudelijk en organisatorisch. Hierbij is via de Taskforce Multifunctionele Landbouw een verbinding mogelijk met de gangbare sector. Wat betreft ondernemerschap als belangrijke pijler van een succesvolle multifunctionele landbouw wordt de samenwerking aanbevolen met zowel de cluster VPT als de cluster EPA. De volgende onderwerpen vragen om aandacht:

- hoe kunnen de concepten biologisch en multifunctioneel elkaar versterken mogelijkheden regionalisering (regioproducten), regionale verbanden, huisverkoop en streekproducten
- vergroten strategische ruimte multifunctionele ondernemers en hun volgers door oplossen belemmeringen voor implementatie en combinaties van functies

Natuur en biodiversiteit
Dit was een nieuw thema in 2007, waarvoor in dit jaar k 85 is besteed. In de voorzet voor 2008 breidt dit uit tot k 125. Naast onderzoek zal naar verwachting ook de nodige aandacht moeten zijn voor implementatie.

- Wat zijn mogelijkheden voor verwaarding collectieve waarden (natuur)? Samen met Directie Platteland van LNV / VLG (BO-01) / VPT (BO-07). Haalbaarheid omgevingschap?
- betrekken van de intensievere bedrijven, zoals de vollegrondsgroentebedrijven en de glastuinbouw en uitbreiden activiteiten naar intensievere productiegebieden zoals Flevoland

Ambitieagenda

- houding ondernemers, verbreding borging natuurwaarde naar de brede biologische praktijk, verkenning mogelijkheden vermarkten van natuur en landschap en begeleiden implementatietraject

Methode in de aanpak en hoofdlijnen van de inhoud

Voor het nieuwe hoofdthema verbinding met de maatschappij is het de bedoeling dat de vakgroep biologische landbouw LTO/Biologica deze rol gaat invullen, wellicht aangevuld met een aantal multifunctionele biologische ondernemers uit multifunctionele takken die nog niet vertegenwoordigd zijn in de vakgroep. Tot het zover is, is voor het werkplan 2008 voor de volgende werkwijze gekozen:

Thema multifunctionele landbouw:
De themacoördinatoren en kennismanagers van de productwerkgroepen rundvee en zuivel, fruit en akkerbouw en vollegrondsgroenten zijn gevraagd om onderwerpen die uit hun themawerkgroepen op dit onderwerp naar voren komen door te geven. Daarnaast is afgestemd met het lopend onderzoek in het programma multifunctionele bedrijfssystemen in het cluster VPT. In dat programma wordt een groot deel van het onderzoek aangestuurd door pioniers in de multifunctionele landbouw verenigd in het netwerk Waardewerken. Ongeveer 60% van de deelnemers in dit netwerk is biologisch en daarmee is dit netwerk een belangrijke verbinding naar de biologische praktijk van de multifunctionele landbouw. Deze pioniers onderkennen het belang van een brede professionele sector bij het verder ontwikkelen van het marktpotentieel. Daarom zetten zij zich actief in om hun ervaringen bij de bredere multifunctionele praktijk te brengen.

Gezien het sectoroverstijgende karakter van de multifunctionele landbouw zal de vakgroep biologische landbouw als coördinerende themawerkgroep gaan optreden. Met de vakgroep wordt de komende periode bekeken hoe deze coördinerende taak vorm te geven. Daarnaast zal in alle projecten specifiek aandacht besteed worden aan de verbinding met de biologische praktijk om zo de opzet en resultaten goed te borgen.

Er is afgestemd met de recente ontwikkelingen rond de Taskforce multifunctionele landbouw voor zover bekend.

Eind november is een workshop gehouden met ondernemers uit de brede biologische (multifunctionele) praktijk. De ondernemers hebben onderwerpen aangedragen en geprioriteerd die naar hun mening in het onderzoek opgepakt moeten worden. Deze onderwerpen behelzen zowel onderwerpen die specifiek zijn voor de biologische sector als onderwerpen die voor de bredere multifunctionele praktijk gelden. Bij de keuze van de onderwerpen zal worden afgestemd met de Taskforce multifunctionele landbouw.

In de aanloop naar de invulling van dit thema is door alle betrokkenen (LNV, Bioconnect, Taskforce en onderzoek) geconstateerd dat het van belang is om vanuit gezamenlijke beelden over de MF landbouw, en de positie van de biologische landbouw daarbinnen, hieraan te werken. Om dat op een goede wijze te kunnen doen waarbij er voldoende gelegenheid is om de brede biologische multifunctionele praktijk hierbij te betrekken is er voor gekozen om met het thema multifunctionele landbouw pas in de 2e helft van 2008 te starten. De 1e helft van het jaar kan dan gebruikt worden om tot een breed gedragen themawerkplan en daaronder liggende projecten te komen.

Daarom zijn in dit werkplan voor het thema multifunctioneel nog géén projecten opgenomen

Thema Natuur:
Het thema natuur bestond al in 2007. Voor het onderzoek in 2008 is voortgebouwd op het lopende onderzoek van 2007. De betrokken onderzoekers hebben in samenspraak met de vakgroep biologische landbouw en de kennismanager van Biologica de belangrijkste onderwerpen vastgesteld en geprioriteerd

Resultaten
Per project worden in samenspraak met de sectorvertegenwoordigers gekeken op welke manier de onderzoeksresultaten in de openbaarheid gebracht worden. Overkoepelende activiteiten worden vanuit de cluster ondersteund. Vaste kanalen voor de verspreiding van kennis zijn de websites Kennis Online www.kennisonline.wur.nl en Biokennis www.biokennis.nl, E-news, onderzoeksberichten en sectordagen

Publicaties bij dit programma zijn beschikbaar via deze Link

Samenvatting (EN)

One of the characteristics of organic farming is the strong relationship with the society. Over 60% of all organics farms have one ore more multifunctional activities, whereas this is the case in only 20% of all farms in The Netherlands. The most important multifunctional activities on these farms are education, sale of own products, health care and nature management. On organic farms often more attention is given on the natural environment of the farm. Farms often contribute to nature and landscape values. Research on multifunctional farming on organic farms should be focussed on the further development of this relationship between the organic sector and the society. Besides that, focus should be on the enhancement of nature values on organic farms with guarantees for quality resulting in financial benefits.

Knowledge requirements
De following knowledge themes are desired:

- Strategic opportunities for multifunctional agriculture
- Nature and biodiversity

Knowledge tasks

- Strategic opportunities for multifunctional agriculture
0 How can concepts for organic and multifunctional agriculture strengthen each other?
0 Explore possibilities for regional concepts br> 0 Solutions for hindrances in legislation
- Nature and biodiversity
0 What are de financial possibilities for joined organic nature production?
0 Focus also on intensive production areas, the certification of nature in organic agriculture, attitude of entrepreneurs and implementation trajectories.

Publications of this programme are available Here

Betrokken organisaties

Penvoerder	Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (WUR)
Financier	Directie Agrokennis (EL&I)

Betrokken personen

Projectleider	Dr. A.J. Visser

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Themagebied	Cluster BO-04 Biologische landbouw

Classificatie

A20000	Plantaardige productie en dierlijke productie
D22500	Plantkunde
D61000	Sociologie