KNAW

Onderzoek

Landschap impact analyse

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Landschap impact analyse
Looptijd 01 / 2005 - 12 / 2009
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1331206

Samenvatting

Doel:
De afhankelijkheid van andere ontwikkelingen - of zij nu autonoom zijn dan wel beleidsmatig zijn geïnduceerd - maakt dat het landschapsbeleid gediend is met inzicht in de ruimtelijke gevolgen van deze ontwikkelingen en hun impact op het landschap. Een dergelijk inzicht kan zowel de mogelijkheid bieden onvermoede kansen te benutten, als vroegtijdig bij te sturen om voor landschapswaarden kwalijke gevolgen te verzachten.
Dit betekent dat behoefte is aan een analyse van trends met belangrijke (ruimtelijke) gevolgen en hun weerslag op de aan het landschap toegekende kwaliteiten, gevolgd door een inschatting hoe robuust of zwak het landschapsbeleid terzake is. Kort gezegd: een Landschap Impact Analyse - LIA.

Werkwijze:
Het project is in 2005 gestart en heeft eind van dat jaar geresulteerd in een concept tussenrapportage, met een groot aantal trends die mogelijkerwijs grote ruimtelijke en landschapsgevolgen hebben.
Na enige tijd stil te hebben gelegen is het hervat op basis van een plan van aanpak van eind juni 2006. Dit heeft geresulteerd in een boek Anticiperende Landschapsbeleid. Deel 1: Drijvende krachten (J.A. Klijn en F.R. Veeneklaas, te verschijnen eind oktober 2007). Dit boek fungeert als basiswerk waarin te overheersende drijvende krachten in verleden, heden en (voorzienbare) toekomst worden geschetst, en hun impact op het Nederlandse landschap. Voor geselecteerde onderwerpen zullen kortere boekjes worden samengesteld ( katernen ) die trends op een specifiek onderwerp behandelen. In de periode september 2006- september 2007 zijn trends op twee gebieden nader bekeken:

1. Klimaatverandering en het klimaatbeleid. Dit onderdeel wordt in 2007 afgerond.
2. Demografische ontwikkelingen: omvang samenstelling en spreiding van de bevolking. Dit onderwerp wordt in de eerste maanden van 2008 afgerond.

In overleg met de opdrachtgever zal in 2008 worden gewerkt aan nog tenminste twee andere onderwerpen.
Kandidaatonderwerpen zijn:

a) Landbouw. Door autonome trends (bijv. wereldwijde toename van de vraag naar dierlijke eiwitten en bijgevolg veevoer gecombineerd met de opkomst van bio-brandstoffen) en verandering in het Europese Landbouwbeleid (bijv. van productondersteuning naar inkomensondersteuning; meer geld naar plattelandsbeleid) zal de landbouw in Nederland naar aard en verschijningsvorm veranderen
b) Wonen in het landelijk gebied. Ook hier wordt het uiteindelijk landschappelijk effect bepaald door een mix van autonome ontwikkelingen.(bevolkingsontwikkeling, woonvoorkeuren, woon-werk verhoudingen, opkomst tweede woningen) als beleid (bijv. liberalisering van de RO, al dan niet toestaan permanente bewoning recreatiewoningen, toestaan wonen in overstromingsrisicovolle gebieden)
c) Life style en vrijetijdsbesteding. Hoewel de al in de jaren zeventig aangekondigde leisure society nog steeds op zich laat wachten, is het belang van leefstijlen en recreatie & toerisme in onze economie en ons dagelijks leven sterk toegenomen. Dit stelt tegelijkertijd eisen aan het landschap en vormt het landschap
d) Kustverdediging. Zowel door externe ontwikkelingen (bodemdaling, zeespiegelrijzing, extremer weer) als door beleidsreacties hierop zal de Nederlandse kustzone van aangezicht veranderen (zie bijv. maatregelen voor Zwakke Schakels Kust, Polder Breebaart in NO Groningen). Een lanschapsimpact studie kan relevant zijn om landschappelijke overwegingen in te brengen bij de Deltacommissie onder leiding van Cees Veerman die in 2008 zal rapporteren ten behoeve van het Eerste Nationale Waterplan (2009).
e) Verkeer en vervoer. De opkomst van ITC lijkt de groei van verplaatsingen van mensen en goederen niet af te remmen. De toenemende verkeersstromen en bijkomende infrastructuur legt in een dichtbevolkt land als Nederland een fors beslag niet alleen op ruimte maar ook op schaarse goederen als stilte en schone lucht. Dit brengt ons op een ander mogelijk onderwerp:
f) Niet-visuele aspecten van landschapsbeleving. Landschap wordt niet slechts als plaatje beleefd, ook geluid, geur c.q. stank en zelfs de tastzin (bijv. wind) beïnvloeden de beleving en waardering. Het gaat hierbij niet om een maatschappelijke trend maar om een belevingsaspect. Als apart onderwerp daarom wellicht wat minder geschikt.

Resultaten:

Deel 1. Drijvende krachten - sept. 2007. Alterra-rapport 1557. Katern 1. Klimaatverandering en klimaatbeleid - nov. 2008. Alterra-rapport 1708. Katern 2. Demografie & wonen -juni 2009. Alterra-rapport 1875. Katern 3. Landbouw - begin 2010

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Samenvatting (EN)

Description:
An early warning and/or earlyalert system to assess and monitor possible implications for landscape policy

Research objectives:
The development of such a toolby applying it to trends on various topics

Results and products:
An early warning and/or earlyalert system, supportive to landscape policy in an anticipating manner.Booklets.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Onderzoeker Ir. W.A. Rienks
Projectleider Dr. F.R. Veeneklaas

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Classificatie

A61000 Ruimtelijke ordening
D65000 Planologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie