| Als je gewoon praat, spreek je klinkers vaak niet zo duidelijk uit als wanneer je een tekst voorleest. Toch leidt dit zelden tot misverstanden. In spontane spraak zijn de verschillen tussen klinkers kleiner dan bij het voorlezen. Bovendien varieert de uitspraak van individuele klinkers in spontane spraak meer: zie de kop hierboven, waarin 'weten' kan worden uitgesproken met een duidelijke ee-klank, meer op z'n Randstedelijks met een ai-klank of, door Limburgers, met een ie-klank. Desondanks herkennen we de spontaan uitgesproken klinkers even goed. Sander van der Harst vergeleek de klinkeruitspraak van het Standaardnederlands in voorgelezen spraak en spontane spraak. Zijn onderzoek laat zien dat de verschillen systematisch zijn: we spreken een klinker in spontane spraak alleen sterk anders uit als die klinker op minstens één vlak blijft verschillen van andere klinkers. Zo kan boot als bout uitgesproken worden, zolang de duur van de klinker verschilt van de duur van de ou uit bout . Deze systematiek wordt gevonden voor zowel het Limburgs als het Randstedelijk accent. Dit is opvallend, omdat de klinkers uit die accenten sterk van elkaar verschillen. Het lijkt hier dus om een universeel principe te gaan. |
