Doel: Introductie In de open teelten bestaat risico op te grote uitspoeling van nutriënten naar grond- en oppervlaktewater. Ook biologische bedrijven kunnen niet in alle gevallen voldoen aan de huidige en toekomstige normen voor waterkwaliteit (EU-Nitraatrichtlijn, EU-Kaderrichtlijn Water). Dit terwijl de verwachting van de maatschappij voor de toekomst is dat landbouw geen schadelijke emissies naar het milieu heeft (zie toekomstbeeldenproject van de systeeminnovatieprogramma s). Om in de toekomst een goede waterkwaliteit te realiseren zullen ook de verliezen in de (biologische) open teelten teruggebracht moeten worden. Vandaar dat het ministerie van LNV WUR in 2004 de opdracht heeft gegeven om het project Nutriënten Waterproof uit te voeren. Naast eventuele problemen met waterkwaliteit hebben veel biologische telers moeite om een duurzame bemesting uit te voeren. Een aantal vragen rond biologische bemesting staan dan ook in het Programma van Eisen van dit thema vermeld. In Nutriënten Waterproof werken we aan deze problemen. De vraagstukken die hierboven beschreven zijn, zijn complex en niet op korte termijn volledig op te lossen. Daarom ligt de algemene focus van het project op een systeemaanpak voor de middellange termijn (± 10 jaar). Daarnaast zal ook bruikbare kennis over bemesting en nutriëntenmanagement voor de korte termijn ontwikkeld worden.
Doel: Het ontwikkelen van bedrijfssystemen met een minimale uitspoeling met daarnaast een goede landbouwkundige productie, een maximaal sluiten van (biologische) kringlopen, een goede bodemkwaliteit en een goede inpassing in de bedrijfsvoering.
Werkwijze: Op de PPO-proeflocatie Vredepeel (zandgrond, Noord Limburg) zijn 4 bedrijfssystemen aangelegd waaronder 1 biologische. In 2004 is het biologische bedrijfssysteem herontworpen. De vruchtwisseling in 2006 is als volgt: 1 aardappel 2 luzerne 3 prei/broccoli 4 suikerbieten - zomergerst 5 vaste planten - boomteelt 1e jaar 6 zomergerst - boomteelt 2e jaar. Voor 2007 wordt voorgesteld om de suikerbieten uit het bouwplan te halen omdat enerzijds de afzet van dit gewas erg moeizaam is en anderzijds de specifieke onderzoeksvragen voor het gewas grotendeels onderzocht zijn. Een vervangend gewas wordt in overleg met de begeleidingscommissie gekozen. Eind 2006/begin 2007 worden de resultaten van 2006 geanalyseerd en wordt op basis daarvan een nieuw teelt- en bemestingsplan opgesteld voor 2007. Vervolgens worden de gewassen geteeld, alle handelingen geregistreerd en metingen verricht om bodemvoorraden en de uitspoeling van stikstof en fosfaat naar grond- en oppervlaktewater vast te stellen. Het onderzoek richt zich op een aantal speerpunten:
1. Optimale vruchtwisseling met inzet van vlinderbloemigen (luzerne/grasklaver), mede in relatie tot aaltjes. 2. Compostering van gewasresten en bedrijfsafval: waar gewasresten mogelijk tot uitspoeling leiden worden gewasresten afgevoerd en met ander bedrijfsafval gecomposteerd of vergist. 3. Opvang en zuivering of hergebruik van drainwater met hoge nutriëntenconcentraties: door afkoppeling van drains, opslag in waterzak en zuivering in helofytenfilters. 4. Geleide bemestingssystemen en inspelen op ruimtelijke variabiliteit binnen percelen: bemesting tijdens de teelt in o.a. boomteelt en prei. 5. Optimaal organisch stofbeheer met aandacht voor CO2-opslag (klimaatsverandering).
Betrokkenheid van de sector komt tot uiting in de volgende activiteiten: · Deelname aan begeleidingscommissie door 3 biologische telers. De commissie komt 4 keer per jaar bijeen om de voortgang van het onderzoek te bespreken. · Uitwisseling met bemestingsgroep biologisch praktijknetwerk: oppakken van vragen uit groep, aanleveren kennis · Koppeling met themawerkgroep bodem en bemesting biologica · Terugkoppeling resultaten naar sector via vakbladartikelen, infobladen, websites, excursies en lezingen. · Ruimte in systemen voor additioneel onderzoek en demo s
Resultaten: Resultaat: Geteste strategieën voor nutriëntenmanagement die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de productie en verlagen van uitspoeling Producten en diensten: excursies in seizoen (op aanvraag); vakbladartikelen, nieuwsberichten (websites Syscope, Biokennis) en flyers met resultaten 2005 (1e half jaar); rapportages naar opdrachtgever; gesprekken met actoren, o.a. regionale overheden, waterschappen, sector.
Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link> |