KNAW

Research

Climate change and nature targets

Pagina-navigatie:


Update content


Title Climate change and nature targets
Period 04 / 2009 - unknown
Status Completed
Research number OND1334919

Abstract

Dutch nature policy has to consider climate change and its consequences for plants and animals. It is a challenge to strengthen the Dutch Ecological Network and the Natura 2000 sites, so to cope with climate change as well as to take climate change into planning, setting objectives and selecting measures. It is still unknown if the current nature targets can be reached under climate change and if we are able to take the correct adaptive measures. Though national and international obligations make this necessary. This knowledge gap puts pressure on nature policies, as it is a question whether nature targets will be sustainable, payable and legitimate.
Research is needed to quantify the climate sensibility/vulnerability of species, species groups and habitat types, to obtain understanding of the relevant ecological processes and to get hold on the width of the climate change problems. The results should indicate those adaptive or mitigation measures that neutralize or reduce the climate change effects; measures that can be taken now.

Research objectives:
The objective of this study is to present an overview of the effects at regional-local scale of climate change on the nature targets Dutch Ecological Network, Natura 2000, Index NL, WFD with respect to Sense of Urgency areas. Feasibility of targets and potential adaptive measures taken by national, regional or local authorities or local water and natural area managers will be focused on. The study will show the extend of the climate change effects on nature targets, including a geographical positioning, as well as the potential policy adaptations to it and adaptive measures that can be taken.

Problem description:
Dutch nature policy has to consider climate change and its consequences for plants and animals. It is a challenge to strengthen the Dutch Ecological Network and the Natura 2000 sites, so to cope with climate change as well as to take climate change into planning, setting objectives and selecting measures. It is still unknown if the current nature targets can be reached under climate change and if we are able to take the correct adaptive measures. Though national and international obligations make this necessary. This knowledge gap puts pressure on nature policies, as it is a question whether nature targets will be sustainable, payable and legitimate. Research is needed to quantify the climate sensibility/vulnerability of species, species groups and habitat types, to obtain understanding of the relevant ecological processes and to get hold on the width of the climate change problems. The results should indicate those adaptive or mitigation measures that neutralize or reduce the climate change effects; measures that can be taken now.

Materials and methods:
This project Nature targets and climate change focuses on the local scale of nature areas. The core question is: What will change in Natura 2000 areas and the Dutch Ecological network due to climate change . In phase 1 a desk study will gather and order all relevant available knowledge. In phase 2 knowledge gaps will be filled and urgent questions will be solved by additional (field) research. Though the precise contents of phase 2 depends on the results of phase 1 and an additional workshop with stakeholders. The project follows a stepwise approach:

1. Processes of climate change: relevant climate processes and scenarios will be described and core question 1: Which climate changes are to be expected (scenarios)? will be answered.
2. Consequences for nature(types): all nature targets will be defined, related processes described and relevant stressors and related processes sorted out and, if possible geographically mapped. This can answer core questions 2: Which nature targets (DEN, Natura 2000, new nature) will become suppressed or will disappear due to climate change? and 3 Why do nature targets become suppressed i.o.w. what are the causal processes? .
3. Geographical sensitivity: this answers core question 4: Where are nature targets that become under pressure situated geographically and which stressors/changes are responsible?
4. New species: this part describes the role and effect of new species that colonize natural areas and its effects on current species and communities. It answers core questions 5-7: Which species composition (new species that shift duet o climate change) is/are to be expected? , Which offer new opportunities to sustain or improve the nature quality and how do we have to deal with this? and Which species cause a threat or develop a plague (invasive species, disruption of ecosystems) and which measures can be taken?
5. Adaptive measures. This part focuses on core question 8: Which measures are needed to prevent or decrease the negative impact of climate change? We aim at the formulation of concrete measures concerning spatial arrangement (both within and across borders of nature areas) management or hydrology. Starting point of adaptive measures are the processes described in the other core questions.

Results and products:
In five steps the nature targets climate change issues are shown:

1. Processes of climate change: all relevant climate processes and scenarios will be described.
2. Consequences for nature(types): all nature targets will be defined, related processes described and relevant stressors and related processes sorted out and, if possible geographically mapped.
3. Geographical sensitivity: this shows the geographical position of nature targets that become under pressure and the stressors/changes responsible.
4. New species: this part describes the role and effect of new species that colonize natural areas and its effects on current species and communities.
5. Adaptive measures: identification of measures to prevent or decrease negative impacts of climate change.

The five steps will be studied in two phases and results in:
Phase 1:
Report: Overview of climate change and consequences for nature targets.
Report: New species and their effects on current ecosystems (including potential measures).

Phase 2:
Report: Knowledge overview of processes, problems and adaptive measures.
Symposium: Presentation of all results.

Abstract (NL)

Doel:
Komen tot een overzicht van de gevolgen van klimaatverandering voor de natuurdoelen (Ecologische Hoofdstructuur (EHS), Natura 2000 en de nieuwe beheertypen van Index NL, alsook Kaderrichtlijn Water (KRW)- natuurdoelen in de zgn. registergebieden) op de schaal van natuurterreinen. Hierbij komen de haalbaarheid van de natuurdoelen en de mogelijke adaptieve maatregelen die rijk, provincies, terreinbeheerders, gemeenten en waterschappen zouden kunnen/moeten nemen, aan de orde. Hiermee wordt inzichtelijk wat de omvang van de invloed van klimaatverandering op de natuurdoelen is (incl. een geografische duiding), kan het beleid aangepast worden en kunnen maatregelen genomen worden.

Achtergrond:
In het natuurbeleid moet rekening worden gehouden met klimaatverandering en de consequenties daarvan voor planten en dieren in Nederland. De uitdaging voor het beleid is enerzijds de EHS en Natura 2000 gebieden sterk genoeg te maken om klimaatsverandering aan te kunnen en anderzijds bij het plannen, formuleren van doelen en maatregelen en vormgeven van nieuwe natuur voldoende rekening te houden met toekomstige klimaatverandering.
We weten niet of onder invloed van klimaatverandering de huidige natuurdoelen wel allemaal haalbaar zijn of wat we er aan kunnen doen om dat om te draaien. Dat is, mede vanuit nationale en internationale verplichtingen, niet wenselijk.

Deze leemte aan kennis zet ook het natuurbeleid onder druk, omdat onbekend is of de natuurdoelen wel duurzaam, betaalbaar en legitiem zijn. Onderzoek naar de klimaatgevoeligheid van specifieke soorten en natuurtypen waar beleidsdoelen voor geformuleerd zijn en onderliggende ecologische processen is nodig om de omvang van de problematiek in kaart te brengen. Dit moet leiden tot maatregelen (adaptatie) die de gevolgen teniet doen of verminderen en om die maatregelen nu al mee te kunnen nemen.

Werkwijze:
Het project Natuurdoelen en klimaatverandering heeft als doelgroep beleidsmakers natuur bij rijk en provincies en de water- en terreinbeheerders. De ruimtelijke schaal is het gebied of terrein. De kernvraag is Wat gebeurt er als gevolg van klimaatverandering in Natura 2000 gebieden en EHS? . In fase 1 wordt middels een deskstudie onderzocht wat we hiervan al weten. In fase 2 wordt nader onderbouwend (veld)onderzoek voorzien. Echter de beschrijving van de inhoud van fase 2 is onder voorbehoud. Resultaten van fase 1 kunnen de inhoud van fase 2 wijzigen.
Het gehele project is opgedeeld naar:

1. Processen van klimaatverandering: hierin worden de relevante klimaatprocessen en scenario s
2. Gevolgen voor natuur(typen): hierin worden de natuurdoelen expliciet gemaakt, de daarbij horende processen benoemd en de relevante daarop inwerkende drukfactoren en mechanismen beschreven en gekarteerd waarna de kernvragen 2: Welke natuurdoelen (EHS, Natura 2000, nieuwe natuur) en zullen door klimaatverandering onder druk komen te staan of zullen verdwijnen? en 3 Waarom komen de natuurdoelen onder druk m.a.w. wat zijn de onderliggende processen? worden beantwoord.
3. Geografische gevoeligheid: hierin wordt kernvraag 4 beantwoord: Waar komen de natuurdoelen onder druk (geografische duiding) en door welke drukfactoren/veranderingen?
4. Nieuwe soorten: hierin wordt de rol en invloed van nieuwe soorten en het daardoor mogelijk verdwijnen van aanwezige soorten beschreven en wordt kernvragen 5-7 beantwoord: Welke soorten(samenstelling) (nieuwe soorten die opschuiven a.g.v. klimaatverandering) is/zijn nieuw te verwachten? , Welke bieden kansen voor instandhouding en/of verbetering van de kwaliteit van de natuur en hoe moeten/kunnen we daarmee omgaan? en Welke soorten vormen potentieel een bedreiging / kunnen zich mogelijk tot plaag ontwikkelen (invasieve soorten, ontwrichting systeem) en wat kan je daar aan doen? . De nadruk ligt op een benadering vanuit de functionele kenmerken van nieuwe en verdwijnende soorten.
5. Adaptatie maatregelen. Dit onderdeel richt zich op kernvraag 8: Welke maatregelen helpen om negatieve gevolgen van klimaatverandering weg te nemen of te verminderen? Hierbij gaat het om concrete maatregelen op het vlak van inrichting (binnen en buiten de grens van natuurterreinen), beheer of hydrologie. Uitgangspunt vormen de processen die in de eerdere kernvragen beantwoord zijn.

Resultaten:
In vijf stappen wordt de problematiek en mogelijke oplossingen in beeld gebracht:

1. Processen van klimaatverandering: hierin worden de relevante klimaatprocessen en scenario s benoemd.
2. Gevolgen voor natuur(typen): hierin worden de natuurdoelen expliciet gemaakt, de daarbij horende processen benoemd en de relevante daarop inwerkende drukfactoren en mechanismen beschreven en gekarteerd.
3. Geografische gevoeligheid: hierin wordt de problematiek geografisch geduid.
4. Nieuwe soorten: hierin wordt de rol en invloed van nieuwe soorten en het daardoor mogelijk verdwijnen van aanwezige soorten beschreven.
5. Adaptatiemaatregelen, uitgaande van de in de vorige stappen beschreven processen worden de adaptatiemogelijkheden via beleid, inrichting, en beheer geïdentificeerd.

Bovenstaande vier stappen worden verdeeld over twee onderzoeksfasen die leiden tot:
Fase 1:
Rapport: Overzicht klimaatverandering en gevolgen natuurdoelen.
Rapport: Verkenning nieuwe soorten en hun gevolgen (incl. mogelijke maatregelen).

Fase 2:
Rapport: Kennisoverzicht processen, knelpunten en maatregelen.
Symposium: Presentaties van alle resultaten.

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Related organisations

Related people

Related research (upper level)

Classification

A14000 Nature and landscape

Go to page top
Go back to contents
Go back to site navigation