KNAW

Onderzoek

Bosontwikkeling: perspectieven voor natuurlijke ontwikkeling van boslandschappen

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Bosontwikkeling: perspectieven voor natuurlijke ontwikkeling van boslandschappen
Looptijd 01 / 2009 - 12 / 2009
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1334922

Samenvatting

Doel:
Het uitwerken van perspectieven en randvoorwaarden voor natuurlijke ontwikkeling van bossen en boslandschappen. Hiervoor zijn o.a. de volgende bijvragen geformuleerd:

- Hoe ontwikkelen bossen en boslandschappen via spontane ontwikkeling en onder welke randvoorwaarden ontwikkelen zich daarbij de hoogste natuurwaarden, met name in de bosreservaten?
- Welke effecten hebben klimaatverandering en stikstofdepositie op de diverse bosfuncties en hoe is daar op in te spelen met adaptive management ?
- Hoe kan de combinatie van natuurlijke ontwikkeling en verweving van functies optimaal bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van hoge natuurwaarden?

Achtergrond:
Het grootste deel van de EHS (Ecologische Hoofdstructuur) bestaat uit bos. Dit bos heeft deels een natuurfunctie (met recreatie), terwijl een ander (groot) deel multifunctioneel is, d.w.z. naast natuur en recreatie kunnen ook productie, grondwaterberging en koolstofvastlegging een rol spelen. De uitdaging is om de diverse functies zo goed mogelijk en vaak tegelijk te bedienen. De natuurfunctie brengt o.a. met zich mee dat grote waarde wordt gehecht aan natuurlijke ontwikkelingen in het (qua structuur en bodem) jonge Nederlandse bos. Hier doen zich nieuwe ontwikkelingslijnen voor o.a. als gevolg van langdurige atmosfersiche depositie en klimaatverandering.
De gevraagde kennis moet uitmonden in vuistregels en richtlijnen t.a.v. de natuurlijke ontwikkelingen die verwacht kunnen worden in het Nederlandse bos en boslandschappen, de kansen en belemmeringen die verschillende functies hebben ten opzichte van elkaar en de maatregelen die gewenst zijn in verband met het bovenstaande.

Werkwijze:
Eind 2008 zal een begeleidingsgroep/klankbordgroep bijeen komen van stakeholders (beoogd: NM, SBB, Kroondomein, Unie van Bosgroepen, Unie van Provinciale Landschappen) naar aanleiding van het rapport Bosreservaten: koplopers in de natuurlijke ontwikkeling van het Nederlandse landschap (Alterra-rapport 1680). Dit rapport zal als basis dienen voor het opstellen van een visie op de betekenis van bosreservaten in boslandschappen op de middenlange termijn incl. aansluiting op dossiers als Natura 2000, klimaatverandering, ver-thema s en programma beheer. Gegeven deze afspraken over nadere invulling en prioritering zal ook het onderzoek in 2009 nader worden uitgewerkt. In het onderzoek zullen bosreservaten als uitvalsbasis dienen, d.w.z. als referentie voor de natuurlijke ontwikkeling van het boslandschap (bos- en heideterreinen). Tegelijkertijd zullen beheerde delen van hetzelfde landschap in het onderzoek worden betrokken.

Resultaten:
Tijdpad, beoogde resultaten en producten zullen nog expliciet worden benoemd, afhankelijk van de focus die de begeleidingsgroep o.l.v. LNV aanbrengt (zie Werkwijze).

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Samenvatting (EN)

The management of forests and forest landscapes with respect tot biodiversity requires new strategies for combining multiple functions with constraints implied by atmospheric deposition and climate change. The focus of the project is on the combined role of natural vegetation development and active management at the landscape scale such that more resilience and sustainable levels of biodiversity will be achieved.
Specific questions are: How do forests en forest landscapes develop naturally and how are high levels of biodiversity constrained, especially in forest rserves? How do climate change and atmospheric deposition affect forest functions and how can negative effects be mitigated by adapative management? How can both natural development and active management contribute to a sustainable development of high levels of biodiversity?

Research objectives:
The specific objectives will be elaborated by a committee of stakeholders (including LNV) in 2008, based on Alterra-report 1680 (Forest reserves: front runners in the natural development of forest and forest landscapes in the Netherlands). Important research issues for the medium-term are the role and effects of accumulating organic matter (dead wood, humus) in forest landscapes , perspectives for (irreversibly) desiccated ancient woodlands as well as forest development on soils with stagnating water in relation to scenarios for climate change.

Problem description:
The management of forests and forest landscapes with respect tot biodiversity requires new strategies for combining multiple functions with constraints implied by atmospheric deposition and climate change. The focus of the project is on the combined role of natural vegetation development and active management at the landscape scale such that more resilience and sustainable levels of biodiversity will be achieved.

Materials and methods:
The national network of 60 Dutch forest reserves will be used as reference for natural vegetation development. The relevant sites are compared to managed landscape elements with respect to e.g. levels of biodiversity and management regimes.

Results and products:
Results will depend on the research priorities of the committee of stakeholders. Products: Alterra-report and communications in Dutch journals.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Onderzoeker Dr. P.W.F.M. Hommel
Onderzoeker Ing. A. Oosterbaan
Onderzoeker Dr.ir. E. Verkaik
Onderzoeker Drs. R.W. de Waal
Projectleider Dr.ir. R.J. Bijlsma

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Classificatie

A14000 Natuur en landschap
D22400 Ecologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie