| In het Odyssee rapport (2003) wordt geschat dat er tussen de 400 en 1200 (middel)grote opgravingen in Nederland zijn die, als ze alsnog uitgewerkt zouden worden tot een basisrapportage, een substantiële bijdrage aan de archeologische kennis leveren. Dankzij het huidige subsidieprogramma wordt het mogelijk om een aantal beeldbepalende sites aan te pakken. De omvang van de financiële middelen maakt dat deze diepte investering slechts voor een beperkt aantal sites kan worden gedaan. Alle andere sites dreigen buiten de boot te vallen, hoewel in het Odyssee rapport expliciet wordt gesteld dat hiervan in ieder geval de informatie ontsloten zou moeten worden. Het hier voorgestelde kortlopende onderzoeksproject richt zich op de breedte: op het digitaal beschikbaar maken van de informatie van de opgravingen die vooralsnog niet uitgewerkt kunnen worden. De opgravingen uit de vorige eeuw zijn vrijwel allemaal analoog gedocumenteerd, waarbij met name op de veldtekeningen de vondsten, sporen en hun context zijn vastgelegd. De laatste jaren is er een enorme voortgang geboekt in het digitaliseren van juist die unieke documenten. Zo heeft de RACM vrijwel alle opgravingsdocumentatie laten scannen, waaronder alle 50.000 originele veldtekeningen van honderden sites. De digitale beschikbaarheid van die veldtekeningen maakt de uitwerking enorm veel eenvoudiger, zo is de ervaring van onderzoekers bij een pilotproject van de Faculteit der Archeologie (Universiteit Leiden). Er is al heel veel digitaal beschikbaar, alleen zijn onderzoekers daarvan niet op de hoogte of kunnen ze er niet gemakkelijk bij. Het uiteindelijke doel, van alle 1000 onuitgewerkte sites de basisinformatie digitaal beschikbaar, zal in fases moeten worden gerealiseerd. De eerste en relatief makkelijke stap zal met dit projectvoorstel worden gemaakt door alle bestaande digitale veldtekeningen te ontsluiten voor de Nederlandse archeologen. Voor de projecten waarvan de veldtekeningen nog niet zijn gescand wordt een doelgerichte selectie gemaakt. De tekeningen van die sites die onderzoekers willen gaan uitwerken, kunnen direct worden gescand ('scanning on demand'). Door deze tweeledige aanpak ontstaat er een brede digitale beschikbaarheid waaruit archeologen de informatie van onuitgewerkte sites kunnen halen. Nu en in de toekomst kan, in het kader van een eigen onderzoek, weer een klein stukje van het Odyssee probleem worden opgelost. De door het Odyssee-programma gewenst structurele inbedding in de dagelijkse praktijk van de archeologische instellingen wordt hiermee handen en voeten gegeven. |
