KNAW

Onderzoek

Verzilting

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Verzilting
Looptijd 08 / 2009 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1336743

Samenvatting

Doel
Kennisbehoefte doelgroep (Ministerie van LNV)

- Hoe kan maatschappelijk verantwoord worden voldaan aan de behoefte aan voldoende en schoon water voor een duurzame ontwikkeling van LNV-sectoren.
- Hoe kan het worden voldaan aan de wens dat het waterbeleid duurzamer en integraler moet (Watervisie 2007, Contouren Nationaal Waterplan). Hoe kan met name de synergie met andere beleidsdomeinen worden versterkt.
- Waterinnovatie staat op de agenda en moet worden uitgewerkt/ingevuld.
- De KRW-doelen voor de periode 2015/2021moeten worden vastgesteld

Doelstelling van het onderzoek

- Duidelijk maken wat we concreet onder verzilting van laag Nederland ten gevolge zeespiegelstijging verstaan.
- Is er sprake van verdere verzilting van het ondiepe grondwater? In hoeverre kunnen we daarboven een zoetwaterlens handhaven? Is deze voldoende dik om de onverzadigde zone in droge perioden zoet te houden en de huidige zoete vegetaties (landbouw, natuur) te behouden? Zo niet: welke verschuivingen treden op?
- Waar is geconcentreerde, schadelijke zoute kwelstroming (zie WL/TNO-onderzoek) te verwachten? Welke maatregelen zijn hier tegen denkbaar?

Werkwijze

- Op 23 september 2008 heeft afstemmingsoverleg plaatsgevonden met Deltares (G. Oude Essink en P. de Louw). Deltares kan met behulp van het Nationaal Hydrologisch Instrumentarium (NHI) op regionale schaal voor de huidige situatie en voor de KNMI klimaatscenario s binnen de looptijd van het project schattingen doen omtrent zoute kwel. Om NHI hiervoor geschikt te maken is echter extra inzet van middelen nodig.
- Rond de dynamiek van neerslaglenzen en de zoutbelasting van kleinere wateren, doen zowel Deltares als WUR/Alterra (2 aio s) metingen ten behoeve van het toepassen van 2-D modellen die rekening houden met dichtheidsverschillen en preferente stroombanen van het grondwater. De analyses worden gemaakt op regionale schaal en vervolgens vertaald naar perceelschaal.
- Op hun beurt leveren genoemde 2-D modellen randvoorwaarden voor modellen van de onverzadigde zone, waarbij de reactie van gewasgroei op het tijdsverloop van het chloridegehalte in de wortelzone per gewas kan worden gedifferentieerd. Deze kennis komt binnen de looptijd van het project beschikbaar. Het onderhavige project richt zich op toepassing van deze kennis in het door zoute kwel beïnvloede deel van Nederland.
- Er wordt een beperkt aantal voorbeeld-beheerseenheden (peilvakken, kleine polders) gedefinieerd; bijvoorbeeld veenweide (Zegveld), niet beregenbare akkerbouw (polder in Zeeland), beregenbare akkerbouwmatige tuinbouw (Noord-Fryslân) en een beregenbare bollenpolder (kop van Noord-Holland). Elke beheerseenheid (peilvak) wordt met behulp van een regionaal hydrologisch schematisatie, in model gebracht. Met het model wordt de water- en zoutbeweging in het bovenste deel van het verzadigd grondwatersysteem, de onverzadigde zone, de gewasgroei en de waterbalans van de oppervlaktewater in model gebracht. De randvoorwaarden worden ontleend aan de modellen waarmee dichtheidsstroming wordt gesimuleerd op regionale en lokale schaal, en aan simulaties met het NHI waarmee de beschikbaarheid van aanvoerwater (in hoeveelheden en zoutgehaltes) kan worden gesimuleerd.
- Voor een beperkt aantal voorbeeldpolders wordt de zoetwateraanvoerbehoefte bij verschillende vormen van peilbeheer en beregeningsbeheer, en gegeven de actuele dynamiek van de zoute kwel en het chloridegehalte van het aangevoerde water, modelmatig vastgesteld. De uitkomsten geven inzicht in de relatie tussen zoetwateraanvoerhoeveelheden en landbouwkundige opbrengsten, en de bijbehorende effecten op de dynamiek van het zoutgehalte in de polderwateren. Dit laatste is van belang voor bepaling van ongewenste effecten op de aquatische ecologie.
- Dezelfde berekeningen worden gedaan voor de vier KNMI-scenario s, de hiermee te geassocieerde veranderingen in de onderrandvoorwaarden, en de beschikbaarheid en het zoutgehalte van het aan te voeren water (aan te leveren door Deltares).
- In overleg met waterschappen en agrariërs worden een aantal adaptatiemaatregelen gedefinieerd zoals aanleg van zoetwaterbekkens, een ander bouwplan, slim beregenen, slim draineren. Deze maatregelen worden eveneens doorgerekend en op kosten en baten gezet.
- De aldus verkregen resultaten worden opgeschaald naar regionale zoetwatervraagcurves (=vraag naar zoetwater als functie van de prijs). Elke polder staat model voor een deel van Nederland waarbij de verziltingsproblematiek prominent is of kan worden.
- De conclusies van de verkennende studies zullen worden voorgelegd aan regionale waterbeheerders en agrariërs.

Resultaten
Het resultaat is een gekwantificeerd inzicht in de effecten van zeespiegelrijzing en klimaaatverandering op de verziltingsproblematiek in West-Nederland voor de sectoren landbouw en natuur, en welke adaptatiemogelijkheden er zijn. Over het onderzoek zal worden gerapporteerd (Alterra-rapport) en gepubliceerd (artikel in Stromingen).

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Dr.ir. P.J.T. van Bakel

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Programma BO-01-003 Water

Classificatie

A12000 Oppervlaktewater en grondwater
D15600 Hydrosfeerwetenschappen

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie