Doel Het Nederlandse natuur- en plattelandsbeleid decentraliseert in toenemende mate (bijv ILG). Deze decentralisatie gaat echter gepaard met een zekere dubbelheid: enerzijds draagt de rijksoverheid geld en bevoegdheden over aan provincies, gemeenten en regionale gebiedscoalities en ontstaan daarmee regionale governance processen. Anderzijds versterkt de rijksoverheid haar greep op de natuur- en plattelandsbeleidspraktijk door een grotere nadruk op afrekenbaarheid, monitoring en bestuurlijke contracten met zeer concrete prestatie-indicatoren. Meer ruimte voor lagere overheden gaat dus hand in hand met gedetailleerd geformuleerde verwachtingen die de rijksoverheid heeft over de uitkomst of output van regionale gebiedsprocessen voor natuur en plattelandsontwikkeling. Dit noemen we de decentralisatieparadox. Op dit moment bestaan onduidelijkheden en kennisleemten op drie punten:
1. Het is de vraag wat de gevolgen zijn van de twee geschetste, schijnbaar tegenstrijdige ontwikkelingen voor de bestuurlijke, meerlagige complexiteit in het natuur- en plattelandsbeleid en in het bijzonder voor de rol van de rijksoverheid en de relatie tussen rijk en regio. Zeker is dat nieuwe verbindingen tussen deze schalen nodig zijn, maar een heldere probleemtypering en, in het verlengde daarvan, een basis voor dergelijke nieuwe verbindingen ontbreken. 2. Er is nog maar weinig bekend over de gevolgen van de decentralisatieparadox voor het vermogen van regionale gebiedsprocessen om het natuur- en plattelandsbeleid succesvol te realiseren. 3. Op dit moment zijn nauwelijks concepten en mechanismen voorhanden waarmee onderzoekers op een zinvolle manier beleid en regionale beleidspraktijken op zowel afrekenbaarheidscriteria als op governance criteria kunnen evalueren. Bovendien ontbreken concepten waarmee onderzoekers kunnen reflecteren op de veranderingen in de aard van de competenties die zij nodig hebben voor een dergelijke evaluatie.
Het doel van dit project is om de onduidelijkheden en kennisleemten op de zojuist genoemde onderdelen te verkleinen. Onder (1) duiden we hoe de schijnbaar tegenstrijdige ontwikkelingen in de praktijk van het Nederlandse natuur- en plattelandsbeleid uitpakken en wat de gevolgen ervan zijn voor de rol van de rijksoverheid en de relatie tussen het rijk en de regio. Dit dient als inspiratie voor ideeën over nieuwe verbindingen tussen de schaalniveaus van rijk en regio. Onder (2) duiden we de gevolgen van de decentralisatieparadox voor de uitvoerbaarheid van het rijksbeleid in regionale arrangementen. Het vraagstuk dat centraal staat is wat de gevolgen zijn van de verschuiving naar afrekenbaarheid en regionale governance voor het realiseren van natuur- en plattelandsbeleid in concrete gebieden. Onder (3) ontwikkelen we concepten en mechanismen voor evaluatie van natuur- en plattelandsbeleid in regionale gebiedsprocessen die recht doen aan de ontwikkeling naar meer afrekenbaarheid enerzijds en naar regionale governance anderzijds. Dat wil zeggen dat er naast evaluatie van rijksdoelen ook nadrukkelijk aandacht is voor een meer interactieve/reflexieve evaluatiemethode die de diversiteit van betrokkenen en hun ideeën koestert. In een van de artikelen in dit project reflecteren we bijvoorbeeld op de evaluatie van de reconstructie waarin we ervaring opdeden met een dergelijke methode en de veranderende rol van de onderzoeker in evaluatie van complexe processen in het natuur- en plattelandsbeleid.
Werkwijze Dit project maakt deel uit van een promotietraject op basis van bestaand empirisch materiaal. Op basis hiervan zullen vier artikelen worden geschreven en worden ingediend bij scientific journals. Daarna zal op basis van deze artikelen een proefschrift worden opgesteld.
Resultaten Naast het proefschrift zullen vier artikelen worden gepubliceerd. Voorlopige werktitels zijn: Kuindersma, W and F.G. Boonstra, The changing role of the state in Dutch rural partnerships (will be submitted autumn 2009). Zouwen, M.W. van der, W. Kuindersma, J.PM. van Tatenhove en S. de Boer, The performance of regional partnerships in Dutch nature policy? (submitted article in Sociologia Ruralis expected in june 2009). Kuindersma, W and B.J.M. Arts, Regional partnerships from regional protest and deliberation towards a stable policy arrangement? Kuindersma, W., Policy evaluation between state policy and regional partnerships: a reflection on theory and practice.
Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link> |