KNAW

Onderzoek

Slaapproblemen van adolescenten en effectiviteit van behandeling

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Slaapproblemen van adolescenten en effectiviteit van behandeling
Looptijd 12 / 2009 - 12 / 2013
Status Lopend
Dissertatie Ja
Onderzoeknummer OND1339971
Leverancier gegevens Projectleider

Samenvatting

Uit de literatuur blijkt dat 15-30% van de adolescenten slaapproblemen ervaart. Adolescenten zijn kwetsbaar voor het ontwikkelen van een te korte nachtrust ten gevolge van hormonale en sociale veranderingen. Slaapproblemen kunnen leiden tot leer- en gedragsproblemen of kunnen reeds bestaande psychische klachten verergeren. Bovendien is er steeds meer evidentie dat slaapproblemen internaliserende en externaliserende gedragsproblemen veroorzaken in plaats van andersom. De kosten van slaapproblemen voor de maatschappij blijken zeer omvangrijk te zijn. Het feit dat slaapproblemen kunnen persisteren en tijdens de kinderleeftijd makkelijker te behandelen zijn ondersteunt de visie om op jonge leeftijd in te grijpen. Ondanks de duidelijke relevantie voor het voorkomen en behandelen van slaapproblemen bij jongeren, blijkt dat veel jongeren slecht op de hoogte zijn van het nut van slaap en manieren om goede slaap te bevorderen en weinig geneigd zijn behandeling te zoeken voor hun slaapproblemen. Het doel van het voorgestelde onderzoek is om de effectiviteit te toetsen van een laagdrempelige en kosteneffectieve internet-behandeling voor slaapproblemen (insomnia) van adolescenten. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van een in buitenlands onderzoek bewezen effectieve cognitieve gedragstherapie voor slaapproblemen van volwassenen. Een internet-behandeling voor slaapproblemen bestaat uit een cognitieve gedragstherapie onder individuele begeleiding van een erkende slaaptherapeut, waarbij de communicatie plaatsvindt via internet.Voor het bepalen van het effect van de internet-therapie wordt deze in een randomised controlled design vergeleken met zogenaamde 'care as usual' en twee wachtlijstgroepen. De 'care as usual' bestaat uit een eveneens kosteneffectieve groepstherapie, waarin ook cognitieve gedragstherapie voor slaapproblemen wordt aangeboden. De behandelingen duren beiden zes weken met één boostersessie na twee maanden. Er zijn twee follow-up momenten: na twee maanden tijdens de boostersessie en na zes maanden. Er wordt gebruik gemaakt van zowel subjectieve (slaaplogboek en vragenlijsten) als objectieve (actometers) meetinstrumenten. Er is gekozen voor twee wachtlijstgroepen als controlegroep, omdat de registratie van het slaapgedrag door middel van het slaaplogboek (één van de instrumenten voor de effectmeting) reeds een effect in het slaapgedrag teweeg kan brengen. Om hiervoor te controleren wordt gebruik gemaakt van een tweede wachtlijstgroep, waarin gedurende de meting met actometers slechts twee, voor het ijken van de actometer noodzakelijke registraties, hoeven te worden verricht. Bovendien zal onderzocht worden of de theoretische aannames van cognitieve gedragstherapie voor slaapproblemen juist zijn door op de verschillende meetmomenten vragenlijsten af te nemen die specifieke theoretische concepten meten, zoals het bestaan van dysfunctionele cognities, slaaphygiëne en stress. Ook worden verbeteringen in de kwaliteit van leven en gedragsproblemen van de adolescenten in kaart gebracht. Tot slot zal ook de kosten-effectiviteit van de internetbehandeling en de groepstherapie worden onderzocht. De internetbehandelingen en de groepstherapie vinden plaats binnen een internet- en GGZ behandelcentrum. Adolescenten worden verwezen via jeugdgezondheidsartsen. Ook huisartsen zal gevraagd worden om jongeren met insomnia door te verwijzen. Tevens worden jongeren met insomnia via scholen uitgenodigd om zichzelf aan te melden. Het uiteindelijke doel van het onderzoek is opname van internetbehandeling en groepstherapie voor behandeling van slaapproblemen van adolescenten in de Databank Effectieve Jeugdinterventies (NJI). Bovendien zal als product van het onderzoek ook een internet-therapie voor behandeling van insomnia van adolescenten ter beschikking komen.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Promotor Prof.dr. S.M. Bögels
Onderzoeker Prof.dr. F.J. Oort
Projectleider Dr. A.M. Meijer
Promovendus Drs. E.J. de Bruin

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie