KNAW

Onderzoek

Aanpak knelpunten biologische melkschapenhouderij (Min+Kruiden)

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Aanpak knelpunten biologische melkschapenhouderij (Min+Kruiden)
Looptijd 01 / 2010 - 12 / 2011
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1343496

Samenvatting

Doel
Het doel van het project is het versterken van de Nederlandse biologische melkschapenhouderij, door het aanpakken en zo mogelijk oplossen van de belangrijkste knelpunten in de biologische melkschapenhouderij. Voor 2010 is de voortzetting van het mineralenonderzoek voorzien. Daarnaast kan in 2010/2011 worden gewerkt aan krachtvoervervanging, verkenning biologische maagdarmwormbestrijding, inventarisatie van antibioticagebruik en verkenning antibioticavrije productiemogelijkheden, verbeteren van ruwvoerkwaliteit, borgen weidedagen, natuur en landschap, berekenen economische consequenties van zwoegerziekte, inventariseren waar mogelijk gezondheidsbevorderende waarden van verschillende schapenmelkcomponenten liggen.

De verschillende deelprojecten hebben veel samenhang. Om die reden is in overleg met LNV en Biologica besloten om deze deelprojecten niet als zelfstandige projecten in 2009 te beschouwen. Dus geen onderscheidende projectkaarten en begrotingstools ed. Wel wordt de communicatie themagewijs ingestoken.

Het deel van het onderzoek dat betrekking heeft op krachtvoervervanger en de gezondheidswaarde melkcomponenten gaat naar het label Houden van Dieren. De rest van het onderzoek valt onder Blijven Gezond.

Werkwijze
Voortzetting mineralenonderzoek

In 2009 is de mineralenvoorziening van verschillende diercategorieën op 8 biologische bedrijven in beeld gebracht. Voor een betrouwbare dataset zijn meerdere meetjaren nodig. In 2010 wordt de mineralenvoorziening van melkschapen verder in kaart gebracht om te beoordelen of er problemen zijn en om richtlijnen op te stellen voor de voeding van melkschapen. Het aantal monsters (bloed, voer) bepaalt de betrouwbaarheid. Daarom wordt gestreefd zoveel mogelijk melkschapenbedrijven in het onderzoek mee te nemen en het aantal bloedanalyses te verdubbelen. Omwille van het vergelijken en het uitsluiten van een biologisch effect op de richtlijnen worden in het tweede jaar zowel biologische als niet biologische melkschapen bemonsterd. Voor de beoordeling van de bloedwaarden zullen ook het mineralenaanbod via de rantsoenen worden geïnventariseerd. Analyse en individuele terugkoppeling met de getapte bedrijven wordt voor de volgende bemonsteringsronde uitgevoerd.

Verkenning kruiden
Een literatuurstudie naar kruiden en andere alternatieve biologische bestrijdingsmiddelen tegen maagdarmwormen (en leverbot) in het kader van de toenemende resistentieontwikkeling tegen de bestaande middelen. Via een brede oproep zullen ook praktijkervaringen met alternatieve, biologische bestrijding van maagdarmwormen en leverbot worden geïnventariseerd. Veelbelovende biologische alternatieve bestrijdingsmethoden kunnen volgend jaar worden opgepakt en gemonitord.
Vergelijkingsproef krachtvoervervanger
Vergelijkingsproef op praktijkbedrijven met veelbelovende krachtvoervervanger om de voerkosten te verlagen. In fase 1 wordt een veelbelovende krachtvoervervanger geselecteerd. Selectie van de krachtvoervervanger gebeurt op basis van (potentiële) beschikbaarheid, rantsoenberekeningen en voerkostprijs. In fase 2 wordt de proefopzet gedetailleerd uitgewerkt en praktijkbedrijven gezocht. Gestreefd wordt naar een binnen-bedrijfsvergelijking. Rantsoenwisselingen in de tijd waarbij gedurende de lactatie vaker wordt omgeschakeld naar de goedkopere krachtvoervervanger zijn het alternatief. In fase 3 wordt de vergelijking tijdens het stalseizoen uitgevoerd, geanalyseerd en gerapporteerd.

Gezondheidswaarde van verschillende schapenmelkcomponenten
Middels literatuurstudie vastleggen waar mogelijke gezondheidswaarde zit van schapenmelk of componenten van schapenmelk. Gekeken kan worden naar o.a. vitamines (ook minder bekende zoals B3 en B12), mineralen (gehaltes en benutting), vetzuursamenstelling (m.n. qua ketenlengte) en -verteerbaarheid, eiwitsamenstelling (m.n. aandeel caseïne-eiwitten), anti-oxidanten, etc. Literatuurgegevens zijn vooral beschikbaar uit Italië, Frankrijk en Zwitserland. Er wordt ook naar Duitse en Amerikaanse literatuur gezocht in verband met de vergelijkbaarheid van het ras. Voor de relevantie voor de Nederlandse schapenhouderij is daarbij van belang dat onderscheiden wordt wat het effect is van het houderijsysteem (m.n. voeding) en gebruik schapenras (incl. productie-aanleg), naast het pure schapen versus koeien -effect. Ook zal aansluiting worden gezocht bij lopend onderzoek van WU Plant Sciences op melkschapenbedrijven.

Datum en omschrijving fases en go/no go momenten:

Voortzetting mineralenonderzoek
In het eerste kwartaal werkt het projectteam de proefopzet voor 2010 verder uit en maakt een kiest de te laten analyseren mineralen. De eerste bemonsteringsronde (rantsoen en bloed) is evenals in 2009 voorzien op het einde van het stalseizoen en de tweede op het einde van het weideseizoen. Deze activiteiten in 2010 worden begroot op 45 k . De afronding van de rapportage is begroot op 10 k en vindt plaats in het eerste kwartaal 2011 vanwege de benodigde analyse tijd voor de laatste bemonsteringsronde. Voor 2010 zijn 13 k aan personele en 32 k aan materiaal kosten (monstersname en analyse) begroot.
Verkenning kruiden
De literatuurstudie naar de potentie van kruiden en aanverwanten als biologische bestrijding van maagdarmwormen en leverbot bij melkschapen en inventarisatie van praktijkervaringen is begroot op 4 k aan personele kosten.
Vergelijkingsproef krachtvoervervanger
Fase 1 wordt uitgevoerd in het eerste helft van 2010. Bij beschikbaarheid van een geschikte krachtvoervervanger wordt fase 2 in het 3e kwartaal uitgevoerd. Fase 3 gaat van start als voldoende praktijkbedrijven zijn gevonden. Begroot onderzoeksbudget: 9 k fase 1 en 7 k fase 2 en 79 k fase 3 waarvan 26 k in 2010 en 69 k in 2011. Voor 2010 zijn 21 k aan personele en 5 k aan materiaal kosten begroot. Logischerwijs zullen bij een no go van fase 2 of 3 de andere geagendeerde onderzoeksonderwerpen worden opgepakt op prioriteringsvolgorde.
Gezondheidswaarde van verschillende schapenmelkcomponenten
Het literatuuronderzoek is begroot op 4,5 k aan personele kosten en 0,5 voor materiaal (rapport).

Resultaten
Voortzetting mineralenonderzoek

. februari 2010: Deelrapportage mineralenvoorziening 2009 en een biokennisbericht
. november 2010: Presentatie NVPM mineralenvoorziening biologische melkschapen
. maart 2011: Rapport mineralenvoorziening melkschapen en een biokennisbericht

Verkenning kruiden

. juli 2010: Artikel biologische bestrijding maagdarmwormen en een biokennisbericht Vergelijkingsproef krachtvoervervanger
. juli 2010: Rapport verkenning krachtvoerververvangers voor biologische melkschapen en een biokennisbericht
. oktober 2011: Rapport rantsoenvergelijking krachtvoervervanger en een biokennisbericht november 2011: Presentatie NVPM krachtvoervervanger biologische melkschapen

Gezondheidswaarde van verschillende schapenmelkcomponenten

december 2010: Rapport Bioschaap over literatuurstudie en Biokennisbericht schaap.

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Samenvatting (EN)

Description:
The lack of mineral requirement standards for dairy sheep (a), the lack of organic de-worming strategies (and liver fluke treatments) in anticipation to the increasing althelmintic resistance (b) and the lack of alternatives for concentrates (c) are the main problems in organic dairy sheep husbandry. The dairy sheep farmers want to know more about the human health values of sheep milk components (d).

Research objectives:
The aim of the project is to tackle the prioritised problems by a) on-farm monitoring of the mineral and trace elements in dairy sheep and requirement standards and formulation of standards, b) an inventory of promising herbal de-worming strategies and (liver fluke treatments) for organic husbandry on which a field study can be based, d) an inventory of available alternatives for concentrates followed up by on-farm comparison and d) an inventory on literature of the present information on human health values of sheep milk components in order to distinguish sheep milk products better on the market.

Results and products:
Targets:

. The first findings of the study after mineral and trace elements standards for dairy sheep.
. An overview of potential herbal de-worming strategies spread on line and through an article
. A study of available alternatives for concentrates
. A literature study of human health values of sheep milk components

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Ing. J.C. Verkaik

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)

Classificatie

A22000 Veeteelt
A34700 Diervoedermiddelen
D21700 Fysiologie

Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie