KNAW

Onderzoek

BO-12.07-001 Fytosanitair onderzoek

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel BO-12.07-001 Fytosanitair onderzoek
Looptijd 01 / 2010 - onbekend
Status Lopend
Onderzoeknummer OND1343702

Samenvatting

Doel
De kennisopdracht voor fytosanitair Beta-onderzoek is om bij te dragen aan de ontwikkeling van kennis, concepten en methoden met betrekking tot Q-organismen of potentiële Q-organismen ten behoeve van de taken voor de Plantenziektenkundige Dienst en Keuringsdiensten.

De kennisopdracht voor fytosanitair gamma-onderzoek is om bij te dragen aan de ontwikkeling van kennis, concepten en methoden, het ontsluiten van data ten behoeve van de vorming en uitvoering van fytosanitair beleid en de inrichting van het fytosanitair stelsel in Nederland en Europa.

Beleidsopgave
Een beleidsopgave van de overheid is om voor de landbouw, natuur en openbaar groen ongewenste organismen te weren, te bestrijden en indien nodig te beheersen (Kaderbrief 2006). De overheid draagt verantwoordelijkheid voor het fytosanitaire beleid en heeft als doel om fytosanitaire risico s te minimaliseren t.b.v. de handel en economie van Nederland. Daarbij dient voldaan te worden aan de internationale eisen van de fyto- en bestrijdingsrichtlijnen en moet vaak een balans gevonden worden tussen belangen van diverse stakeholders. Omdat Nederland een belangrijk handelsland is voor agrarische producten streeft de Nederlandse overheid naar een betrouwbaar en vanuit fytosanitair oogpunt veilig imago.

Een aantal ontwikkelingen bepalen de richting van en de prioriteitstelling binnen de concrete invulling van het beleid, te weten:

. Globalisering. Wereldwijd nemen goederenstromen zowel qua volume als qua aantal landen toe door (1) gewijzigde consumptiepatronen, (2) liberalisering van de wereldhandel en (3) toenemende outsourcing van productie naar landen met goedkopere productiefactoren en / of betere klimatologische omstandigheden. Deze toenemende handelsstromen leiden tot grotere fytosanitaire risico s, zeker voor een handelsland als Nederland.

. Maatschappelijke context van beleid. De maatschappelijke impact van maatregelen gaat een steeds belangrijkere rol spelen. Het fytosanitair beleid heeft naast de landbouwsector ook raakvlakken met andere (maatschappelijke) sectoren (natuur, milieu, landschap) en (institutionele) partijen. Vanuit het internationale beleidskader rondom biodiversiteit (CBD) worden nadrukkelijker eisen / randvoorwaarden gesteld m.b.t. het nemen van fytosanitaire maatregelen. Daarnaast hangt de effectiviteit van beleid sterk af van het draagvlak en commitment van diverse stakeholders. De noodzaak en legitimiteit van maatregelen moet duidelijk zijn.

Context nationale overheid. Het fytosanitair beleid moet binnen een gelimiteerd budget vormgegeven worden. De effectiviteit en allocatie van middelen bepalen in belangrijke mate het succes van het beleid; ofwel de fytosanitaire bescherming. Daarnaast geeft het thema van zorgen voor naar zorgen dat richting aan het beleid van de overheid. Dit betekent dat de overheid streeft om verantwoordelijkheid zoveel mogelijk aan de private sector te laten.

Context nationale sectorstructuur. Er is sprake van voortdurende schaalvergroting, verticale ketenintegratie (van bijvoorbeeld teelt met handel) en de vorming van multinationale ondernemingen. Daarnaast zal de afkalving van de collectiviteit het huidige Nederlandse fytosanitaire systeem beïnvloeden (posities en rollen LTO, PT, keuringsdiensten NAK, BKD, KCB).

. Europese-context. Het fytosanitair beleid wordt in belangrijke mate op EU-niveau bepaald. In de besluitvorming van de EU gaat wetenschappelijke onderbouwing van maatregelen en beslissingen een steeds belangrijker rol spelen. Dit vereist meer samenwerking op Europees niveau en een meer Europese benadering, ook op het terrein van onderzoek. Hiervoor is een goede infrastructuur nodig, bijvoorbeeld in de vorm van Europese onderzoeksstructuren en databases.

Sectorwensen
Hierbij kan onderscheid gemaakt worden in de sectoren landbouw en natuur / openbaar groen. Daar waar fytosanitaire vraagstukken verschillende sectoren raken komen vaak belangentegenstellingen voor. Ten aanzien van het thema fytosanitair heeft het bedrijfsleven twee belangen, namelijk (1) bescherming van productieprocessen en (2) het minimaliseren van handelsbelemmeringen. Gezien het grote handelsbelang in Nederland ligt ten opzichte van andere EU-lidstaten de nadruk vooral op het minimaliseren van handels-belemmeringen.
De sectorwensen liggen vooral op het gebied van het reduceren van fytosanitaire kosten, kosten voor inspecties én logistieke kosten (geld en tijd), binnen de voorwaarde dat het handelsbelang van Nederland gewaarborgd blijft.

De sector natuur / openbaar groen heeft belang bij bescherming van inheemse soorten en biodiversiteit.

Beleidsdoel
Uit bovenstaande beschrijving van de belangen van de overheid en de sector en de geschetste ontwikkelingen komt een spanningsveld naar voren: enerzijds nemen de fytosanitaire risico s toe, anderzijds bestaat er een druk / noodzaak om de kosten van het fytosanitair beleid te beperken.

Binnen deze context heeft de overheid het doel om een hoogwaardig fytosanitair bestel in te richten met als uitgangspunten:

. maximale bevordering / bewaking van plantgezondheid
. een effectieve inzet van publieke middelen
. zo weinig mogelijk verstoring van de handel

De bijzondere positie van Nederland binnen de EU, nadruk op handel en een klein aantal stemmen in Europese besluitvormingsprocessen, vereist een pro-actieve en vooraanstaande rol in het besluitvormingsproces rondom fytosanitaire wet- en regelgeving.

Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Samenvatting (EN)

Main policy goals:

Quarantine Beta research

In the research theme phytosanitary beta , research questions are addressed to Q(uarantine)-organisms for agriculture and natural environment. Each member state of the EU has the obligation to prevent introduction and spreading of these organisms. Methods for early warning, diagnosis, and certification are developed to support phytosanitary actions. Such measures are very important for a sustainable disease control: only by prevention of introduction and spread of new harmful organisms one can relinquish on a permanent and necessary input disease control methods. Together phytosanitary actions and disease control contribute to plant health. In this respect it is necessary to develop knowledge and methods for these Q-organisms and also to keep them up-to-date. In this research theme several topics on different Q-organisms are being studied.

Quarantine gamma research
Because of the increasing trade, the Dutch economy faces increasing phytosanitary risks. Increasing social concerns about the impact of phytosanitary measures, a changing role of both government and agricultural activities and increasing chain integration force the government to optimize the policy process. The government needs instruments to take cost effective measures, based upon knowledge derived from bio-economic modelling, chain risk analyses etc. Public support is an important condition for acceptance of the policy. The assignment for phytosanitary research is to contribute to the development of knowledge, concepts and methods and opening up relevant data for the benefit of the development and implementation of phytosanitary policy and the arrangement of the phytosanitary regime in The Netherlands and Europe.

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Dr. P.J.M. Bonants

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)


Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie