KNAW

Onderzoek

Microbiologie in de versketen

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Microbiologie in de versketen
Looptijd 01 / 2011 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1346249

Samenvatting

Probleemstelling
De vraag naar vers en minimaal bewerkte voedingsmiddelen neemt toe mede door verandering in de behoefte van consumenten. Meldingen van uitbraken van voedselinfecties waarbij de pathogenen afkomstig zijn van versgeconsumeerde (kiem)groenten komen steeds vaker voor. Dit roept aan één kant de vraag op naar maatregelen om de microbiologische veiligheid van dit type producten te verhogen, aan de andere kant zijn ook voedingwaarde, gezondheidsaspecten, duurzaamheid, economische aspecten en consumenten behoeften belangrijke factoren die meegewogen moeten worden. Verder geldt dat factoren die hierbij een rol kunnen spelen ook voortdurend in beweging zijn doordat veranderingen in de markt optreden zoals het internationaliseren van en toename in handelsstromen, toenemende consumptie van meer voorgesneden groenten en kant-en-klaar producten en gebruik van nieuwe, mildere productiemethoden. In toenemende mate wordt de plaats van productie losgekoppeld van de plaats van verwerking of consumptie. Dit houdt in dat logistieke beslissingen (plannings- en roosteringsmethodieken) een belangrijke rol spelen in beslissingen over microbiologische risico s.

Hoewel verscheidene food safety and quality managementsystemen beschikbaar zijn (zoals bijv. HACCP, ISO) om voedselveiligheidsrisico s te beheersen omvatten deze systemen vaak niet de gehele keten en houden ook geen rekening met onderlinge relaties tussen gebeurtenissen en interventies.

Om een goede inschatting te maken van de microbiologische risico s die bestaan voor de voedselveiligheid, is daarom kennis uit verschillende vakgebieden nodig en daarnaast informatie uit alle deelstappen binnen de keten gewenst.

Doelstelling project
De doelstelling van dit project is om de veiligheid van kiemgroente ketenbreed te benaderen. Door gebruik te maken van een simulatieomgeving waarin logistieke factoren en processingsaspecten op microbiologische veiligheid in kaart gebracht kunnen worden. Daarnaast biedt de keuze van de simulatieomgeving ook ruimte voor integrale afwegingen waarin naast voedselveiligheid ook voedselkwaliteit, gezondheid, en duurzaamheid meegenomen kunnen worden.

Relevantie project voor EL&I
Het ministerie en haar stakeholder vragen aandacht voor een bredere benadering van voedselveiligheid. Voor de overheid ligt de uitdaging in het voeren van een beleid waarin gezondheid, veiligheid en duurzaamheid integraal meegewogen worden in besluitprocessen. Met dit project wordt beoogd om dit in 2011 voor een specifieke keten, nl een kiemgroenteketen, twee onderdelen (logistieke interventies en processing) verder worden uitgewerkt. Het is de bedoeling om dit in een vervolg traject verder uit te bouwen en uit te breiden.

Aanpak en tijdspad
In 2011 zal een start gemaakt worden met het uitwerken van de impact van logistiek en processing op de veiligheid van kiemgroente.

Processing van kiemgroente
Dit project sluit aan op een STW voorstel dat in het najaar van 2010 is ingediend samen met de leerstoelgroep Levensmiddelenmicrobiologie en het RIVM op toepassing van koud plasma gas voor ontsmetten van o.a. kiemgroente. In dit STW project ligt de focus op impact van verschillende ontsmettingsmethoden (waaronder koud plasma) op effectiviteit in afstoting van pathogenen en impact op virulentie en stressresistentie. Gegevens uit dit project kunnen meegenomen als input voor het opzetten van integrale afwegingskaders voor de kiemgroenteketen.

Logistieke aanpak
Middels interviews met ketenpartners worden de logistieke triggers in de keten in kaart gebracht. Dit betreffen met name vraag-, bestel- en productiegegevens. Daarnaast worden in de keten metingen verricht met tijd-temperatuursensoren om de bewaarcondities in kaart te brengen. Met deze werkwijze is ervaring opgedaan in verschillende voorgaande projecten (andere ketens).

Voor het verkrijgen van microbiële groeimodellen zal zoveel mogelijk worden aangesloten bij de literatuur. Voor het opstellen van modellen op het vlak van kwaliteit, gezondheid en duurzaamheid zal in 2011 aansluiting gezocht worden met andere partners. Indien mogelijk en noodzakelijk zullen eigen experimenten worden verricht.

De verzamelde gegevens vormen de grondslag voor het opstellen van een simulatiemodel van de kiemgroenteketen. Dit model wordt gevalideerd door de huidige situatie te simuleren en te toetsen aan de praktijk. Vervolgens worden interventies gesimuleerd en geanalyseerd op hun verwachte gevolgen.

Er zal regelmatig overleg plaatsvinden met RIVM (Eelco Franz) om kennis uit te wisselen over mogelijke impact van processing op stressresistentie en pathogeniciteit van micro-organismen.

Go/no go: mid 2011 wordt bekend of een aanpalend project ingediend bij STW groen ligt krijgt. Dit zal meegenomen worden in de beslissing of en hoe dit project na 2011 ingericht zal worden.

Er zal zoveel mogelijk aansluiting worden gezocht met het KB-V project Integrale afwegingstools gezond, veilig en duurzaam voedsel (KB-V 05-005).

Resultaten
Resultaten voorzien in 2011:
- Opzet van meetmethodieken om kiemgroente te behandelen met koud plasmagas
- Uitbreiding van het huidige consortium teneinde een bredere aanpak na 2011 te kunnen realiseren. De mogelijkheid dat het RIVM hierin kan aansluiten zal meegenomen worden. Hierbij zal ook bekeken worden of er aansluiting gevonden kan worden bij het KB-V project Integrale afwegingstools gezond, veilig en duurzaam voedsel (KB-V 05-005).
- interviews met kiemgroenteproducent(en) om belangrijke gegevens van belang voor logistieke modellering in kaart te brengen.
Publicaties bij dit programma zijn beschikbaar via deze Link

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Projectleider Dr.ir. M.N. Nierop Groot

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)


Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie