KNAW

Onderzoek

Relatie P bemesting en P toestand

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Relatie P bemesting en P toestand
Looptijd 01 / 2012 - onbekend
Status Lopend
Onderzoeknummer OND1347731

Samenvatting

Probleemstelling
Bewerking van gegevens van veeljarig veldproeven van de periode voor 1995 heeft uitgewezen dat strikte evenwichts­bemes­ting op termijn leidt tot een teruggang in de fosfaattoestand tot een niveau die voor een aantal landbouw­gewas­sen (met name fosfaatbehoeftige gewassen zoals bijvoorbeeld vollegrondsgroenten, aardappelen en snijmaïs) door bemestingsadviezen als suboptimaal aangegeven (Ehlert e.a., 1995). De fosfaattoestand is daarbij afgeleid uit de gangbare bodemvruchtbaarheidsindices Pw-getal en PAL-getal. Deze indices worden opgevat als maatstaven voor die fosfaatbodemfractie, die gewasbeschikbaar zijn. Deze fracties bevatten zijn 4% (Pw-getal) tot circa 50% (PAL-getal) van de totale hoeveelheid fosfaat die in de bodem aanwezig is (Schoumans e.a., 1992). De bovengenoemde bewerking geeft een gemiddeld beeld voor veranderingen in de fosfaattoestanden per jaar maar houdt geen rekening met specifieke bodemkenmerken zoals bufferend vermogen van de bodem of met effecten op de lange termijn door nalevering uit bodemfracties of door nalevering uit bodemlagen onder de zode of de bouwvoor.

Om zicht te krijgen op het effect van specifieke bodemkenmerken worden veeljarige veldproeven op gras- en bouwland uitgevoerd waarin het effect van verschillende fosfaatoverschotten (zowel positieve, negatieve alsmede geen overschot of te wel een overschot van nul) op opbrengst en kwaliteit van landbouwgewassen (bouwland en grasland) en op fosfaatfracties in de bodem wordt onderzocht .

Bij evenwichtsbemesting (overschot van nul) en bij negatieve of positieve overschotten wordt tussen verschil­lende jaren een aanzienlijke variatie in zowel de gewasreactie als in de reactie van de fosfaatfracties in de bodem gevonden. Lopend onderzoek met veeljarige veldproeven op bouwland en grasland wijst op een beduidend grotere voorraad makkelijk uitwisselbaar fosfaat (reversibel gebonden fosfaat) dan het Pw-getal aangeeft. Ook zijn er aanwijzingen dat mineralisatie en/of immobilsatie van organische fosfaatverbindingen in de bodem significant invloed kan hebben op de fosfaatbalans en de waargenomen wijziging van het Pw-getal, P-AL-getal of oxalaatextraheerbaar fosfaat. Met oxalaatextraheerbaar fosfaat wordt de mate van oplading van de bodem met mineraal fosfaat gekwantificeerd.

Via statistische analyse dienen de waargenomen trends in bodemvruchtbaarheid en gewasrespons verkend te worden. Tevens dient aandacht besteed te worden aan factoren die deze relaties kunnen hebben beïnvloed zoals wijziging in analysetechnieken door de laboratoria, ophoping en fosfaatopname uit de laag onder de bouwvoor, en de al of niet bufferende werking van kalk. Tevens wordt vastgesteld in hoeverre verschuivingen plaats hebben gevonden tussen minerale en organische fosfaatvoorraden.

Aan de hand van specifieke modelberekeningen kunnen de lange-termijn effecten van fosfaatevenwichts­bemesting op gewasopbrengst, -kwaliteit en verliezen naar het milieu in grove lijnen worden geschat . Om deze voorspellingen te toetsen is continuering van het veeljarig veldonderzoek op praktijkschaal nodig. Zonder een dergelijke validatie van de effecten op lange termijn van (sterk) gereduceerd fosfaatgebruik, zijn verantwoorde uitspraken niet mogelijk.

Doelgroep en kennisbehoefte
Ministerie van EL&I, Ministerie I&M, bedrijfsleven (landbouwsector) en waterschappen.

Doelstelling project
1. Bepalen van het effect en het risico van een veeljarig toegepaste generieke gebruiksnorm voor fosfaat afgestemd op (strikte) evenwichtsbemesting op vermindering van opbrengst en kwaliteit van landbouwgewassen;
2. Bepalen van het effect en het risico van een gebruiksnorm afgestemd op (strikte) evenwichtsbemesting op korte en lange termijn op fosfaatuitspoeling;
3. Bepalen van het effect en de risico s van een gebruiksnorm voor fosfaat afgestemd op (strikte) evenwichtsbemesting op de verdeling van fosfaatfracties in de bodem en de betekenis daarvan voor het gewas en de bodemvruchtbaarheid op de lange termijn.

Resultaten
Het onderzoek geeft uitsluitsel of fosfaatgebruiksnormen afgestemd op evenwichtsbemesting zullen leiden tot verlies aan opbrengst en kwaliteit. Tevens wordt inzicht verkregen in de mate waarin de fosfaattoestand bepaald met in de landbouwpraktijk operationele fosfaatparameters (Pw-getal, P-Al-getal, P-CaCl2 (PPAE)) op termijn wijzigt, in de mate waarin bodemfracties deze parameters in stand kunnen houden en in de mate waarin fosfaatuitspoeling wordt verlaagd. De fosfaatfracties in de bouwvoor of zode worden ook in stand gehouden door aanvoer van fosfaat uit dieper gelegen bodemlagen. Inzicht wordt verkregen in de mate waarin dieper gelegen bodemlagen bijdragen aan het in stand houden van fosfaatfracties in de bouwvoor of zode. Met deze kennis kan het risico van een fosfaatgebruiksnorm voor verlies aan opbrengst en kwaliteit, op de mate van bijdrage van fosfaatbodemfracties aan het in stand houden van de bodemvruchtbaarheid en op de mate van fosfaatuitspoeling worden gekwantificeerd. Daarmee worden gegevens verkregen voor onderbouwing van fosfaatgebruiksnormen en kan gekwantificeerd worden waar de grootste kennislacunes nog zitten, zodat gericht aanvullend onderzoek uitgevoerd kan worden. De meetgegevens dienen ook voor kalibratie van modelinstrumentarium dat gebruikt wordt bij regionale en nationale studies t.a.v. mestbeleid (STONE). Deze kalibratie behoort niet tot de activiteiten van dit project.
Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)


Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie