KNAW

Onderzoek

Nieuwe marktgerichte duurzame eiwitconcepten

Pagina-navigatie:


Wijzig gegevens


Titel Nieuwe marktgerichte duurzame eiwitconcepten
Looptijd 01 / 2012 - onbekend
Status Afgesloten
Onderzoeknummer OND1348358

Samenvatting

Probleemstelling
Eiwitten maken een belangrijk deel uit van onze voeding, waaronder vooral vlees en vis. Voor vlees en vis zijn echter veel grondstoffen nodig. Er is vraag naar nieuwe duurzame eiwitalternatieven, die met minder grondstoffen kunnen worden geproduceerd en daarnaast een hoge toegevoegde waarde opleveren. Deze behoefte komt ook duidelijk naar voren in het rapport van de Topsector Agro & Food waarin als belangrijke strategisch kansen voor het bedrijfsleven worden genoemd het ontwikkelen van producten met meer toegevoegde waarde door innovatiefocus op onder meer duurzaamheid en het inzetten op "Meer met minder" door een toename resource efficiëntie in de keten. Het leggen van een basis voor het ontwikkelen van marktgerichte, duurzame eiwitconcepten sluit hierbij naadloos aan en past uitstekend in het innovatieve springboard "Duurzame maaktechnologie", met name wat betreft grondstofflexibiliteit.

Het doel is om het bedrijfsleven te voorzien van antwoorden op de volgende vragen:
- Welk perspectief bieden vleesvervangers die verder van vlees af komen te staan? Welk perspectief biedt het aanbieden van vleesvervangers buiten het retailkanaal om?
- Wat zijn met het oog op goede voeding duurzame en gezonde alternatieven voor vis? Vooral vanuit voedingskundig oogpunt is het wenselijk meer onderzoek te doen naar alternatieven voor vis bijvoorbeeld in de vorm van bronnen met een hoog gehalte aan de uit gezondheidsoogpunt gewenste componenten.(zie ook: Richtlijnen goede voeding ecologisch belicht, Gezondheidsraad 2011)
- Hoe kan een meerwaarde worden gegeven aan het traditionele product (eiwitrijke) bonen. Bonen zijn een goede bron voor eiwitten, en kunnen daarmee bijdrage aan het verminderen van de vraag naar dierlijke eiwitten. Daarnaast zal een toenemende vraag naar hoogwaardige bonenproducten kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de primaire sector (verhogen teelt, bijzondere rassen) en een stimulans zijn voor de verwerkende industrie (hogere toegevoegde waarde).
- Hoe kan de overheid, vanwege het grote maatschappelijke belang (nationaal maar ook internationaal) van duurzame, toekomstige eiwitvoorziening, belemmeringen wegnemen voor het gebruik van nieuwe eiwitbronnen.

De resultaten van dit project kunnen worden meegenomen in de roadmaps (waaronder versnellingsagenda eiwitinnovatie) om de visie van Topsector Agro & Food nader te concretiseren. Doelgroepen zijn naast de overheid het bedrijfsleven en voedingskundige voorlichters.

Doelstelling project Het doel van dit project is om de ontwikkeling van duurzame eiwitconcepten te stimuleren via verschillende routes, waarbij bovenvermelde kennisvragen worden beantwoord. Er worden 4 sub projecten onderscheiden:

NIEUWE MARKTKANSEN VLEESALTERNATIEVEN: Hoewel er op het gebied van vleesvervangers al veel initiatieven zijn ontplooid, is de markt hiervoor nog klein. De mainstreamroute van vleesvervangers naar de markt en het creëren van marktkansen kent tenminste twee opvallende kenmerken. Op productniveau richten aanbieders van vleesvervangers zich op de vleesmarkt, kijken wat daarin goed verkoopt en proberen dat zo goed mogelijk na te maken in een plantaardige of hybride variant. De innovatie bestaat uit het imiteren van vlees. De term vleesvervanger is dus hoogst letterlijk te nemen. Op marktniveau zien we dat aanbieders zich vooral concentreren op het bedienen en vergroten van de markt via het vleesvervangersschap in de supermarkt. De concurrentie in dit schap is groot; de omvang van het schap klein. Het doel van het project is te bepalen welke kansen deze mainstreamroutes bieden om de markt voor vleesvervangers verder open te breken, welke beperkingen en belemmeringen ermee gepaard gaan, en welke alternatieve routes potentie hebben om de marktpenetratie c.q. de creatie van toegevoegde waarde te vergroten. Secundair doel is het adresseren van overheidsbeleid om marktkansen te vergroten resp. belemmeringen weg te nemen.

HERWAARDERING BONEN: Het stimuleren van de productie en verwerking van bonen door herwaardering van het traditionele product en het ontwikkelen van hoogwaardige product ideeën. Hiervoor is het nodig om eerst in kaart te brengen wat de huidige stand van zaken is over teelt en consumptie van bonen. De belangrijke vraag die daarna beantwoord dient te worden is, is hoe deze producten beter gepositioneerd kunnen worden en wat de mogelijkheden zijn voor geheel nieuwe, eiwitrijke producten op basis van bonen.

GEZONDE VISALTERNATIEVEN: Het inventariseren van mogelijkheden voor duurzame en voedzame alternatieven voor visconsumptie. Waarom is de consumptie van vis gewenst vanuit nutritioneel oogpunt en kan dit wordt opgevangen door de ontwikkeling van alternatieven op basis van andere grondstoffen (bijv. uit planten, insecten, algen, zee groenten).

STIMULERING DUURZAME EIWITALTERNATIEVEN: In dit project wordt nauw aangesloten op de versnellingsagenda eiwitinnovaties, en ingericht naar de behoeften die in deze agenda opgenomen zijn. Hierbij wordt onder meer gedacht aan alternatieven afkomstig uit nieuwe eiwitbronnen zoals mariene organismen (algen, zeewieren, krill), zoutminnende planten en reststromen uit o.a. biobased economie maar kan desgewenst ook aandacht besteed worden aan het gebruik van ondergewaardeerde, meer traditionele eiwitbronnen als granen (haver) en oliegewassen (koolzaad, zonnebloemen). Het gebruik van nieuwe bronnen gat gepaard met veel investeringen, onzekerheid en onbekendheid. Dit project heeft als doel de kansen en belemmeringen in kaart te brengen en hiermee kan de overheid een basis leggen voor het toevoegen van waarde aan deze grondstoffen.

Resultaten
Rapport en afsluitende workshop(s) met personen/bedrijven/organisaties die bij hebben gedragen aan onderzoek en andere relevante stakeholders. Gebaseerd hierop zal in overleg met de begeleidingscommissie eventueel een flyer worden gemaakt.
Publicaties bij dit project zijn beschikbaar via deze Link

Betrokken organisaties

Betrokken personen

Onderzoeker Drs. G.M.L. Tacken
Projectleider Dr.ir. J.J. Knol

Bovenliggende onderzoeksactiviteit(en)


Omhoog
Ga terug naar de inhoud
Ga terug naar de site navigatie